Με μια ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική εκδήλωση, αφιερωμένη στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στη μελέτη της περιόδου της γερμανικής Κατοχής, ανοίγει τον κύκλο των επετειακών δράσεων για τη συμπλήρωση δέκα χρόνων λειτουργίας του Λαογραφικού & Ιστορικού Μουσείου Νεάπολης η Πολιτιστική & Λαογραφική Εταιρεία Απάνω Μεραμπέλλου.
Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026,
στις 20:00, στην αυλή του Μουσείου, θα πραγματοποιηθεί η εσπερίδα με τίτλο «Ό,τι Απέμεινε – Όψεις κατοχικής βίας στην Ελλάδα και την Κρήτη», με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Η εκδήλωση φιλοδοξεί να φωτίσει σύγχρονες ιστορικές προσεγγίσεις γύρω από τη ναζιστική κατοχή, τις πολιτικές βίας που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα, τις συνέπειές τους στις τοπικές κοινωνίες και τον τρόπο με τον οποίο τα τραυματικά αυτά γεγονότα εξακολουθούν να επηρεάζουν τη συλλογική μνήμη μέχρι σήμερα.
Το Λαογραφικό & Ιστορικό Μουσείο Νεάπολης, έχοντας αφιερώσει σημαντικό μέρος της ιστορικής του συλλογής στα χρόνια της Κατοχής, συνεχίζει τη διαρκή προσπάθεια καταγραφής και ανάδειξης της ιστορικής μνήμης.
Μέσα από τη μουσειακή συλλογή, το αρχειακό υλικό και τη συνεργασία με κορυφαίους ερευνητές, επιδιώκει να μεταφέρει στις νεότερες γενιές τη βιωμένη εμπειρία των ανθρώπων εκείνης της εποχής, συμβάλλοντας στη διατήρηση της συλλογικής ιστορικής συνείδησης.
Η περίοδος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εξακολουθεί να εμπλουτίζεται με νέα ιστορικά τεκμήρια, φωτογραφικά αρχεία, προσωπικές μαρτυρίες, επιστολές, ημερολόγια και αποδεσμευμένο αρχειακό υλικό, προσφέροντας νέες οπτικές για την κατανόηση των γεγονότων.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην εμπειρία της Κρήτης, ενός τόπου που γνώρισε από τα πρώτα κιόλας χρόνια της Κατοχής ακραίες μορφές ναζιστικής βίας. Από τις σφαγές της Μάχης της Κρήτης, τις μαζικές εκτελέσεις αμάχων και τις πυρπολήσεις χωριών, έως την αναγκαστική εργασία, τις λεηλασίες της παραγωγής, τις απελάσεις σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και την εκτέλεση αντιστασιακών, όπως του εθνομάρτυρα Ρούσου Κούνδουρου, λίγο πριν από την αποχώρηση των γερμανικών δυνάμεων από το νησί.
Μέσα από εισηγήσεις επιστημόνων διαφορετικών γνωστικών αντικειμένων, η εσπερίδα φιλοδοξεί να προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα για τις πολλαπλές διαστάσεις της κατοχικής βίας και τη διαχρονική σημασία της ιστορικής μνήμης.
Στην εκδήλωση θα μιλήσουν:
Στράτος Δορδανάς, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με θέμα τις λιγότερο φωτισμένες πλευρές της κατοχικής πολιτικής και τον τρόπο με τον οποίο συνέβαλαν στη διάρρηξη του κοινωνικού ιστού και στην πορεία προς τον Εμφύλιο.
Ιάσονας Χανδρινός, ιστορικός και διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Ρέγκενσμπουργκ, θα παρουσιάσει την ιστορία των Ελλήνων πολιτικών κρατουμένων στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Μαουτχάουζεν, καθώς και τη δύσκολη μεταπολεμική διαχείριση της μνήμης τους.
Βαγγέλης Τζούκας, διδάκτωρ Κοινωνιολογίας και μέλος ΣΕΠ του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, θα αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο ο Γερμανός στρατηγός Χούμπερτ Λαντς επιχείρησε μεταπολεμικά να ερμηνεύσει την εμπειρία του από τον ανταρτοπόλεμο στην Ελλάδα.
Δημήτρης Παπαγιαννάκης, υποψήφιος διδάκτωρ Δημόσιας Ιστορίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και μέλος της ΠΛΕΑΜ, θα επικεντρωθεί στα αντίποινα στις επαρχίες Βιάννου και Ιεράπετρας, εξετάζοντας τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της επιχείρησης «Βιάννος» από τις 14 έως τις 16 Σεπτεμβρίου 1943, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 401 ανθρώπους.
Τον συντονισμό της συζήτησης θα έχει ο ιστορικός και δημοσιογράφος Γιάννης Χαραλαμπίδης.
Η εσπερίδα συνδιοργανώνεται με την Περιφέρεια Κρήτης και το Εργαστήριο Τεχνολογίας, Έρευνας και Εφαρμογών στην Εκπαίδευση του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, ενώ συνεργαζόμενο βιβλιοπωλείο είναι η «ΓΡΑΦΗ».
Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό. 🖋
