Με ιδιαίτερα μεγάλη συμμετοχή πολιτών και έντονο ενδιαφέρον για την ιστορία και την αρχιτεκτονική κληρονομιά του Ηρακλείου, πραγματοποιήθηκε το
Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
ο ιστορικός περίπατος «Τα Παλιά Κτίρια μας αφηγούνται Ιστορίες…», μια ξεχωριστή πρωτοβουλία της Αντιδημαρχίας Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου, σε συνδιοργάνωση με την εθελοντική ομάδα ΦΙΛΟΠΟΛΙΣ.
Η δράση σηματοδότησε την έναρξη ενός κύκλου ιστορικών περιπάτων, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να γνωρίσουν λιγότερο γνωστές πτυχές της πόλης και να ανακαλύψουν τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από κτίρια και μνημεία τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
Με πολύτιμο συνοδοιπόρο τον αρχιτέκτονα-μηχανικό Ηρακλή Πυργιανάκη, οι πολίτες περιηγήθηκαν σε σημαντικά σημεία του ιστορικού κέντρου, παρατηρώντας την αρχιτεκτονική δομή των κτιρίων, τα υλικά κατασκευής, τα μορφολογικά χαρακτηριστικά και τις ιδιαίτερες λεπτομέρειες που αποκαλύπτουν την εποχή και τις συνθήκες μέσα στις οποίες δημιουργήθηκαν.
Η διαδρομή ξεκίνησε από το κτίριο της Περιφέρειας Κρήτης και συνεχίστηκε στο ιστορικό κτίριο του ΙΤΕ, στη συμβολή των οδών Ζωγράφου και Αβέρωφ. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες κατευθύνθηκαν στην πλατεία των Λιονταριών, όπου αναδείχθηκαν ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά στοιχεία της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου, της Λότζια και άλλων σημαντικών κτισμάτων του ιστορικού κέντρου.
Ο περίπατος συνεχίστηκε στην οδό 25ης Αυγούστου και ολοκληρώθηκε στον ερειπωμένο ναό του Αγίου Γεωργίου.
Μέσα από τις αφηγήσεις και τις αρχιτεκτονικές επισημάνσεις, γνώριμα κτίρια απέκτησαν μια διαφορετική διάσταση. Οι προσόψεις, τα δομικά στοιχεία και οι λεπτομέρειες που συχνά περνούν απαρατήρητες αποκάλυψαν τη διαχρονική αξία των κτισμάτων ως φορέων ιστορικής μνήμης και πολιτιστικής ταυτότητας.
Η έκπληξη και το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων ήταν εμφανή, καθώς ανακάλυψαν άγνωστες ιστορίες πίσω από κτίρια που συναντούν σχεδόν καθημερινά. Παράλληλα, η περιήγηση αποτέλεσε αφορμή για προβληματισμό σχετικά με την κατάσταση ορισμένων ιστορικών κτισμάτων, τα οποία παραμένουν εγκαταλελειμμένα ή ερειπωμένα, αναδεικνύοντας την ανάγκη προστασίας, συντήρησης και αξιοποίησης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.
Άλλωστε, η ιστορία μιας πόλης δεν βρίσκεται μόνο στα βιβλία και στα μουσεία. Είναι αποτυπωμένη στους δρόμους, στις πλατείες, στις προσόψεις των κτιρίων και στα μνημεία που εξακολουθούν να στέκουν ως σιωπηλοί μάρτυρες διαφορετικών εποχών.
Αυτή ακριβώς είναι και η ουσιαστική αξία πρωτοβουλιών όπως ο ιστορικός περίπατος «Τα Παλιά Κτίρια μας αφηγούνται Ιστορίες…». Να φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά στον τόπο τους, να καλλιεργούν τη γνώση και να ενισχύουν την ευαισθητοποίηση για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Γιατί όσα γνωρίζουμε μαθαίνουμε να τα αγαπάμε και όσα αγαπάμε επιθυμούμε να τα προστατεύσουμε και να τα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές.
Η Αντιδημαρχία Εθελοντισμού του Δήμου Ηρακλείου εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες της προς τον Ηρακλή Πυργιανάκη για τις πολύτιμες γνώσεις που μοιράστηκε με τους συμμετέχοντες, προς την εθελοντική ομάδα ΦΙΛΟΠΟΛΙΣ για τη συνεργασία και τη συμβολή της στην υλοποίηση της δράσης, αλλά και προς όλους τους δημότες που ανταποκρίθηκαν με τόσο μεγάλο ενδιαφέρον.
Η Αντιδήμαρχος Εθελοντισμού Φιλαρέτη Χρονάκη Δαφέρμου, αναφερόμενη στη μεγάλη ανταπόκριση των πολιτών, δήλωσε:
«Η μεγάλη ανταπόκριση αποτελεί για εμάς κίνητρο να συνεχίσουμε με νέες διαδρομές και νέες θεματικές, ανακαλύπτοντας κάθε φορά διαφορετικές πτυχές του Ηρακλείου μας. Η πόλη μας έχει πολλά να μας αφηγηθεί.
Αρκεί να σταθούμε για λίγο, να κοιτάξουμε πιο προσεκτικά και να ανακαλύψουμε τις ιστορίες που κρύβονται πίσω από τα κτίριά της.
Η Αντιδημαρχία Εθελοντισμού συνεχίζει να δημιουργεί δράσεις που ενώνουν τους ανθρώπους με την ιστορία, τον πολιτισμό και τον τόπο τους, γιατί η γνώση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι το πρώτο βήμα για να τη διαφυλάξουμε και να την παραδώσουμε ζωντανή στις επόμενες γενιές».
Η επιτυχία του πρώτου ιστορικού περιπάτου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη συνέχιση αυτής της ενδιαφέρουσας πρωτοβουλίας, με νέες διαδρομές και θεματικές που θα φωτίσουν ακόμη περισσότερες πτυχές της ιστορίας του Ηρακλείου.
Γιατί κάθε παλιό κτίριο έχει τη δική του ιστορία. Και πολλές φορές, αρκεί να σταθούμε για λίγο μπροστά του και να κοιτάξουμε πιο προσεκτικά, για να ανακαλύψουμε έναν ολόκληρο κόσμο που μέχρι χθες προσπερνούσαμε. 🖋
