Εκατό χρόνια μετά τον θάνατο του Παύλου Γ. Βλαστού (1836–1926), μιας από τις σημαντικότερες μορφές στην καταγραφή και διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης, τα Χανιά φιλοξενούν ένα διήμερο επιστημονικό συνέδριο αφιερωμένο στο αρχείο, το έργο και τη συνολική προσφορά του στον κρητικό πολιτισμό.

Το επιστημονικό συνέδριο με τίτλο «Παύλος Βλαστός (†1926): Αρχείο, έργο και συμβολή του στον κρητικό πολιτισμό» θα πραγματοποιηθεί την

Παρασκευή 25 και το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026,

στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Τη διοργάνωση έχουν το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης και η Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, σε συνεργασία με το Πνευματικό Κέντρο Χανίων.

Ο Παύλος Βλαστός υπήρξε λόγιος, διδάσκαλος, ιεροψάλτης και μουσικοδιδάσκαλος, ενώ είχε διατελέσει και εκλεγμένος πληρεξούσιος στην Κρητική Συνέλευση. Για περισσότερες από επτά δεκαετίες αφιερώθηκε συστηματικά στη συλλογή και καταγραφή πολύτιμου υλικού από ολόκληρη την Κρήτη.

Δημοτικά και ριζίτικα τραγούδια, ήθη και έθιμα, παραδόσεις, γλωσσικά ιδιώματα, ιστορικά τεκμήρια και στοιχεία της μουσικής παράδοσης του νησιού πέρασαν μέσα από τις καταγραφές του, δημιουργώντας ένα μοναδικό σώμα τεκμηρίων για την κρητική λαϊκή παράδοση. Στο έργο του περιλαμβάνεται ακόμη ένα ιδιαίτερο βοτανολογικό ιατροσόφιο.

Η τεράστια αυτή παρακαταθήκη αποτυπώθηκε σε 93 πολυσέλιδους χειρόγραφους τόμους. Το αρχείο του παραδόθηκε το 1963 στο Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, ύστερα από δωρεά της οικογένειάς του, και αποτελεί μέχρι σήμερα σημαντική πηγή για την έρευνα της ιστορίας και της λαϊκής παράδοσης της Κρήτης.

Στο διήμερο συνέδριο θα συμμετάσχουν πανεπιστημιακοί καθηγητές, ερευνητές, μουσικολόγοι και μελετητές από ολόκληρη την Ελλάδα. Μέσα από πρωτότυπες επιστημονικές εισηγήσεις θα παρουσιαστούν διαφορετικές πλευρές της ζωής και της δράσης του Παύλου Βλαστού, η εποχή στην οποία έζησε, η λαογραφική και γλωσσική παρακαταθήκη του, αλλά και η συμβολή του στην καταγραφή της βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το μουσικό μέρος του συνεδρίου. Κατά τη διάρκεια του διημέρου θα πραγματοποιηθούν μουσικές εκδηλώσεις και συναυλίες που θα ζωντανέψουν καταγραφές και συνθέσεις από τα κατάστιχα του Βλαστού, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών, παραδοσιακών και βυζαντινών χορωδιών και μουσικών συνόλων.

Στην Επιστημονική Επιτροπή συμμετέχουν:

Μαρίνα Αρετάκη
Μέλος Ε.ΔΙ.Π. Τμήματος Φιλολογίας, Πανεπιστημίου Κρήτης

Παναγιώτης Καμηλάκης
Ερευνητής Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών

Ερατοσθένης Καψωμένος
Ομότιμος Καθηγητής Νέας Ελληνικής Φιλολογίας και Θεωρίας της Λογοτεχνίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αμαλία Παππά
Γενική Διευθύντρια των Γενικών Αρχείων του Κράτους

Κωνσταντίνος Φουρναράκης
Προϊστάμενος Ιστορικού Αρχείου Κρήτης

Στην Οργανωτική Επιτροπή συμμετέχουν:

Μαρία Αγάθου
Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

Αθανασία Ζώτου
Υπεύθυνη Πολιτισμού Αντιπεριφέρειας Χανίων

Φωτεινή Μουσίδου
Ιστορικό Αρχείο Κρήτης

Μελπομένη Σκουλά
Πρόεδρος Συλλόγου «Φίλοι του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης»

Οι εργασίες ξεκινούν την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου στις 17:15, ενώ συνεχίζονται το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Έναν αιώνα μετά τον θάνατό του, το έργο του Παύλου Βλαστού εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο παράθυρο στη μνήμη της Κρήτης, διασώζοντας φωνές, μουσικές, λέξεις, έθιμα και ιστορίες που διαφορετικά θα μπορούσαν να είχαν χαθεί. 🖋