Ένα σημαντικό διήμερο συνέδριο αφιερωμένο στην ιστορία, τη μνήμη, την αρχαιολογία, την αρχιτεκτονική και την πολιτιστική ταυτότητα των Στερνών Ακρωτηρίου θα πραγματοποιηθεί το

Σάββατο 3 και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026,

στο Δημοτικό Σχολείο Στερνών.

Με τίτλο «Οι Στέρνες Ακρωτηρίου στο πέρασμα του χρόνου», το συνέδριο συγκεντρώνει πανεπιστημιακούς, ιστορικούς, αρχαιολόγους, αρχιτέκτονες, φιλολόγους, μηχανικούς και ερευνητές, επιχειρώντας μια πολύπλευρη προσέγγιση της διαδρομής του τόπου μέσα στους αιώνες.

Η διοργάνωση είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Εμμανουήλ Κριαρά και του Αντωνίου Μανιτάκη, ενώ μέσα από επτά συνεδρίες ξεδιπλώνονται η προφορική παράδοση και η καθημερινή ζωή, οι ιστορικές περίοδοι και οι επαναστάσεις, η Κατοχή, η γεωλογία, η αρχιτεκτονική, η αρχαιολογία και η εξέλιξη του οικισμού.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρος της θεματολογίας, καθώς η επιστημονική ματιά συναντά τις προσωπικές αφηγήσεις και τη συλλογική μνήμη.

Από τα παραμύθια και τα παιχνίδια των παλαιότερων χρόνων μέχρι τις επαναστάσεις του 19ου αιώνα, την εκτέλεση των δέκα Στερνιανών από τους Ναζί, τη Μάχη της Κρήτης, τα μινωικά και ρωμαϊκά ευρήματα, την πολεοδομική εξέλιξη και το αύριο της περιοχής, οι Στέρνες βρίσκονται για δύο ημέρες στο επίκεντρο μιας μεγάλης επιστημονικής και ιστορικής συνάντησης.

Αναλυτικό πρόγραμμα

Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026

08:30 – Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Μαρία Πατρελάκη, Δημοσθένης Μαρκογιαννάκης

Καλωσόρισμα από τον Αντιπεριφερειάρχη Χανίων Νίκο Καλογερή

Καλωσόρισμα από τον Δήμαρχο Χανίων Παναγιώτη Σημανδηράκη

Καλωσόρισμα από τον Πρόεδρο της Κοινότητας Στερνών Δημήτρη Γιανναράκη

Χαιρετισμοί από εκπροσώπους Αρχών και Φορέων

Λίγα λόγια για τις Στέρνες από τον Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου Κώστα Μουτζούρη.

09:30 – Μάρκος Πατρελάκης, Πολιτικός Μηχανικός του ΕΜΠ
«Στέρνες (σκαμμένες στον βράχο) δεξαμενές νερού»

09:50 – Παρασκευή Βαΐτση, ΜΑ Φιλόλογος
«Οι προφορικές αφηγήσεις στις Στέρνες Χανίων: λόγος, μνήμη και συλλογικότητα»

10:10 – Ασπασία Τσουρλάκη, DEA ΝΕ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Γρανάδας
«Τα παραμύθια της γιαγιάς μου»

10:30 – 10:40: Συζήτηση

10:40 – 11:00: Διάλειμμα

11:00 – Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Νίκος Παπαδογιαννάκης, Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή

11:00 – Ελένη Καζάκου, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής, πρώην Διευθύντρια του Εσπερινού Γυμνασίου Χανίων
«Τα παιχνίδια για μικρούς και μεγάλους στις Στέρνες τα παλιά χρόνια»

11:20 – Εμμανουήλ Πετράκης, Πλοίαρχος του Ε.Ν.
«Η ψυχαγωγία για μικρούς και μεγάλους στις Στέρνες στο πέρασμα του χρόνου»

11:40 – Βασιλική Παπουτσάκη, Λογίστρια, Συγγραφέας
«Οι Στέρνες θυμούνται τον εαυτό τους μέσα από τις εκκλησιές τους. Θρησκευτική μνήμη και τοπική ταυτότητα σε έναν οικισμό του Ακρωτηρίου»

12:00 – Νικόλαος Πλουμιστάκης, πρώην υπάλληλος του Πολυτεχνείου Κρήτης
«Ο Ιωάννης Χ. Καζάκος, Καζαναγνώστης (1820-1913). Οπλαρχηγός και δήμαρχος Ακρωτηρίου-Σούδας»

12:20 – Μαρία Μαράκη, ΜΑ Φιλόλογος, πρώην Λυκειάρχης
«Η νησίδα της Σούδας την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας (1898-1913), στο επίκεντρο των στρατιωτικών, πολιτικών και θρησκευτικών γεγονότων»

12:40 – 12:50: Συζήτηση

16:30 – Γ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Εμμανουήλ Μανούτσογλου, Μανόλης Πατεδάκης

16:30 – Ματθαίος Φραντζεσκάκης, Μαθηματικός, Υπεύθυνος του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Χανίων, Πρόεδρος του Συλλόγου «Φίλοι του Μίκη Θεοδωράκη»
«Ένα ντοκιμαντέρ για την εκτέλεση των 10 Στερνιανών από τους Ναζί κατακτητές»

16:50 – Άρτεμη Πατρελάκη, Φιλόλογος
«Ιστορία και μνήμη. Η εκτέλεση των 10 Στερνιανών από τους Ναζί, στις 5 Ιουνίου 1941, όπως την καταγράφει στο βιβλίο του ο Βασίλειος Αντωνακάκης»

17:10 – Μαρία Πατρελάκη, DEA ΝΕ Φιλολογίας, πρώην Γυμνασιάρχης
«Τα τοπωνύμια των Στερνών Ακρωτηρίου»

17:30 – Κώστας Μουτζούρης, Φιλόλογος
«Το τοπωνυμικό (και το μικροτοπωνυμικό) της ευρύτερης περιοχής του Μαραθιού Ακρωτηρίου»

17:50 – Γιάννης Αντωνακάκης, Αρχιτέκτων, πρώην Κοινοτάρχης Στερνών
«Οι Στέρνες Ακρωτηρίου και η Αυτοδιοίκηση»

18:10 – 18:20: Συζήτηση

18:20 – 18:40: Διάλειμμα

18:40 – Δ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Γεώργιος Μαργαρίτης, Κλήμης Ασλανίδης

18:40 – Νεκτάριος Νικολακάκης, Ιστορικός, Τουρκολόγος, Διδάκτωρ Θεολογίας
«Οι Στέρνες Ακρωτηρίου στις φλόγες του Αγώνα: Οι επαναστάτες του 1821 σύμφωνα με ανέκδοτες οθωμανικές πηγές»

19:00 – Νίκος Παπαδογιαννάκης, Βυζαντινολόγος, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
«1877: Προεκλογικός πυρετός στο Ακρωτήρι και στους Λάκκους. Δύο επιστολές»

19:20 – Γιάννης Σκαλιδάκης, Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Κρήτης
«Οι Στέρνες και η ευρύτερη περιοχή στις επαναστάσεις του 19ου αιώνα μέσα από το Αρχείο των Αγωνιστών»

19:40 – Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή, Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης
«Το Επαναστατικόν Στρατόπεδον Ακρωτηρίου: Ημερολόγιον και Πρακτικά: Οι Στέρνες και τα περίχωρα ανάμεσα στις συγκρούσεις του Οθωμανικού Στρατού, των Μεγάλων Δυνάμεων και των επαναστατημένων Ακρωτηριανών»

20:00 – 20:10: Συζήτηση

Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026

09:00 – Ε΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Μαρία Αρακαδάκη, Μαρία Σταυρουλάκη

09:00 – Μαρία Τσαρτσιανίδου, Υποψήφια Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ
«Η συμμετοχή Κυπρίων στρατιωτών στη Μάχη της Κρήτης και η ανάμειξη των στρατιωτικών βάσεων του Ακρωτηρίου στις κρίσεις της Κύπρου»

09:20 – Γεώργιος Μαργαρίτης, Καθηγητής ΝΕ Ιστορίας στο ΑΠΘ
«Το Ακρωτήρι του πολέμου: Η στρατικοποίηση ενός τόπου»

09:40 – Εμμανουήλ Μανούτσογλου, Γεωλόγος, Καθηγητής της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης
«Επικρεμάμενος καρστικός υδροφόρος ορίζοντας: η γεωλογική δομή που έδωσε ζωή στο χωριό Στέρνες Ακρωτηρίου»

10:00 – Κατιάνα Πατρελάκη, Τοπογράφος Μηχανικός του ΕΜΠ
«Τοπικότητα και επαγγελματική ζωή: Τα ασβετοκάμινα και τα πέτρινα αλώνια στις Στέρνες και στην ευρύτερη περιοχή του Ακρωτηρίου»

10:20 – Μανόλης Σ. Πατεδάκης, Βυζαντινολόγος, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
«Επιγραφικές μαρτυρίες από τις Στέρνες και την ευρύτερη περιοχή του Ακρωτηρίου Χανίων»

10:40 – 10:50: Συζήτηση

10:50 – 11:10: Διάλειμμα

11:10 – ΣΤ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Μιχάλης Κυνηγός, Γιάννης Σκαλιδάκης

11:10 – Μαρία Αρακαδάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του ΑΠΘ
«Στέρνες, ένα “μαστοροχώρι” στη βενετοκρατούμενη Κρήτη. Μαρτυρίες στα τέλη του 16ου αιώνα»

11:30 – Στέλιος Στεφανάκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός Πολυτεχνείου Κρήτης, MSc in Conservation of Monuments and Sites KU Leuven, Υποψήφιος Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
«Η οχύρωση του κόλπου και της νησίδας της Σούδας (1538-1572)»

11:50 – Νικόλαος Σκουτέλης, Αρχιτέκτων, Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης
«Στέρνες. Ιστορική πορεία της οικιστικής εγκατάστασης»

12:10 – Γεωργία Νικηφοράκη, Ιωάννης Αντωνακάκης, Κυριακή Ντουνιαδάκη, Αρχιτέκτονες
«Στέρνες – Πολεοδομικός Ιστός – Αρχιτεκτονικά Ίχνη»

12:30 – Κλήμης Ασλανίδης, Αρχιτέκτων, Αναπληρωτής Καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης
«Η αρχιτεκτονική του μετοχιού “Πρινόδασος”»

12:50 – Μαρία Σταυρουλάκη, Δρ Πολιτικός Μηχανικός, Καθηγήτρια του Πολυτεχνείου Κρήτης
«Εκτίμηση στατικής επάρκειας υφισταμένων κατασκευών από λιθοδομή. Περίπτωση μελέτης, τμήμα του κτηριακού συγκροτήματος “Μετόχι Πρινοδάσους” στις Στέρνες Ακρωτηρίου Χανίων»

13:10 – 13:20: Συζήτηση

16:00 – Ζ΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Νικόλαος Σκουτέλης, Μαρία Βλαζάκη

16:00 – Άγγελος Τσαγράκης, Φιλόλογος, Διδάκτωρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας (προϊστορικές γραφές)
«Μινωικά ευρήματα στις Στέρνες. Σημασία και εξέλιξη του λιμανιού της Μινώας (Μαράθι)»

16:20 – Δήμητρα Γούλα, Αρχαιολόγος
«Νέα αρχαιολογικά ευρήματα στο Μαράθι»

16:40 – Γιάννης Χριστοδουλάκος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, πρώην Τμηματάρχης στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων
«Το υδραγωγείο ρωμαϊκής περιόδου στο Μαράθι»

17:00 – Σοφία Πρέβε, Αρχαιολόγος Α΄, ΕΦ.Α. ΧΑ., και Σόνια Κωνσταντινίδου, Διδάκτωρ Αρχαιολόγος Ι.Δ.Ο.Χ., ΕΦ.Α. ΧΑ.
«Κατασκευή δικτύου ακαθάρτων Δ.Ε. Ακρωτηρίου: Ευρήματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος μέσα από τον εκσυγχρονισμό του οικισμού Στερνών»

17:20 – 17:30: Συζήτηση

Στις 17:40 θα ακολουθήσει Συζήτηση Στρογγυλής Τράπεζας με θέμα «Το αύριο των Στερνών και της ευρύτερης περιοχής του Ακρωτηρίου», την οποία θα συντονίσει ο Κώστας Μουτζούρης. Οι προτάσεις των Αρχών και των Φορέων θα πρέπει να κατατεθούν και γραπτώς.

Στις 19:00 θα γίνει ο απολογισμός των εργασιών του συνεδρίου και στις 19:10 η επίσημη λήξη.

Την Οργανωτική Επιτροπή αποτελούν οι Κώστας Μουτζούρης, Αθανασία Ζώτου, Ασπασία Τσουρλάκη, Παρασκευή Βαΐτση, Δημήτρης Γιανναράκης, Στέλιος Τσαγράκης, Δημοσθένης Μαρκογιαννάκης.

Την Επιστημονική Επιτροπή αποτελούν οι Νίκος Παπαδογιαννάκης, Γιώργος Μαργαρίτης, Νικόλαος Σκουτέλης, Μαρία Αρακαδάκη, Εμμανουήλ Μανούτσογλου, Κλήμης Ασλανίδης, Μαρία Βλαζάκη, Μανόλης Πατεδάκης, Γιάννης Σκαλιδάκης.

Στην Τιμητική Επιτροπή συμμετέχουν οι Σταύρος Αρναουτάκης, Νίκος Καλογερής, Παναγιώτης Σημανδηράκης, Κωνσταντίνος-Αλκέτας Ουγγρίνης, Γεώργιος Κοντάκης, Νεκτάριος Παπαδογιάννης, Ερατοσθένης Καψωμένος, Κώστας Πουπάκης, Άρης Παπαδογιάννης.

Τη Γραμματεία αποτελούν οι Τασούλα Δ. Πατρελάκη, Αργυρώ Γιανναράκη, Μάρω Βεργανελάκη, Κατίνα Καζάκου-Μανιά, Ελένη Λυκάκη, Μαρία Παπαδομανωλάκη, Στέλιος Κ. Σταφυλαράκης.

Το συνέδριο «Οι Στέρνες Ακρωτηρίου στο πέρασμα του χρόνου» φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πολύπλευρο πορτρέτο ενός τόπου με βαθιές ιστορικές ρίζες.

Μνήμες και αφηγήσεις, ιστορικά τεκμήρια, αρχαιολογικά ευρήματα, αρχιτεκτονική κληρονομιά και επιστημονική έρευνα συναντώνται στις Στέρνες, όχι μόνο για να αναζητήσουν όσα διαμόρφωσαν το παρελθόν τους, αλλά και για να ανοίξουν τη συζήτηση για το μέλλον τους. 🖋