Μια σημαντική επιστημονική ημερίδα αφιερωμένη στη ζωή, την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του Αμαρίου θα πραγματοποιηθεί το
Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026,
στις 9:30 π.μ., στο Πολιτιστικό – Κοινοτικό Κέντρο Αμαρίου «Ο Άγιος Νεκτάριος», στον Φουρφουρά Αμαρίου.
Η ημερίδα έχει θέμα «Η ζωή στο Αμάρι κατά τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού» και εντάσσεται στις εκδηλώσεις του 2026, έτους Παύλου Βλαστού, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του Πατέρα της Κρητικής Λαογραφίας (1926–2026).
Μέσα από τις εισηγήσεις επιστημόνων, ιστορικών, φιλολόγων και ερευνητών, θα αναδειχθούν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες πτυχές της κοινωνικής, θρησκευτικής, εκπαιδευτικής και πολιτιστικής ζωής του Αμαρίου, όπως αυτές αποτυπώνονται σε ιστορικές πηγές, λαογραφικές καταγραφές και στο πολύτιμο αρχείο του Παύλου Βλαστού.
Η ημερίδα φιλοδοξεί να φωτίσει την καθημερινότητα των κατοίκων της περιοχής κατά τον 19ο και τις αρχές του 20ού αιώνα, αναδεικνύοντας τις συνήθειες, τις παραδόσεις, τις κοινωνικές σχέσεις, τις ιστορικές εξελίξεις και τις συνθήκες ζωής μιας ολόκληρης εποχής.
Τη διοργάνωση έχει αναλάβει η Χορωδία και Ορχήστρα Παραδοσιακής και Βυζαντινής Μουσικής «Παύλος Βλαστός», με τη συνδιοργάνωση της Ιεράς Μητρόπολης Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, του Δήμου Αμαρίου,
της Ιεράς Μητρόπολης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Περιφέρειας Κρήτης – Δήμου Ρεθύμνου και της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνου.
Αναλυτικό πρόγραμμα ημερίδας – Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026
09:30–10:00 | ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ
Παύλος Βλαστός, ο πατέρας της Κρητικής Λαογραφίας: ματιές στον βίο του
Παρουσίαση: Δημήτριος Σκρέκας, Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης.
1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Μανώλης Γ. Ψαρουδάκης, Αντιδήμαρχος.
10:00–10:20 | Το Αμάρι του 19ου αιώνα μέσα από περιηγητικά κείμενα
Παρουσίαση: Γεώργιος Μαυροτσουνάκης, Φιλόλογος.
10:20–10:40 | Τούρκοι και Χριστιανοί στα χωριά της επαρχίας Αμαρίου του 19ου αιώνα
Παρουσίαση: Ευτύχιος Καλογεράκης, Διδάκτωρ Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
10:40–11:00 | Οι προφητείες του Σκιγάβδου
Παρουσίαση: Ιωάννης Παπαηστόγλου, τέως Διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης.
11:00–11:20 | Ήθος και μνήμες στις αμαριώτικες κουβέντες
Παρουσίαση: Θεόδωρος Πρινιώτης, Θεολόγος.
11:20–11:40 | Η συμβολή των Αμαριωτών στους αγώνες για την ελευθερία, μέσα από το αρχείο του Παύλου Βλαστού
Παρουσίαση: Χαράλαμπος Β. Αγγελάκης, Οικονομολόγος, Υπ. Δρ. Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης.
11:40–12:00 | Η εκπαίδευση στο Αμάρι στα χρόνια του Παύλου Βλαστού
Παρουσίαση: Δρ Χάρης Στρατιδάκης, Ιστορικός, ερευνητής, συγγραφέας.
12:00–12:20 | ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ – ΚΑΦΕΣ
2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρείο: Μανούσος Κλάδος, Πρόεδρος ΙΛΕΡ.
12:20–12:40 | Ο γάμος εν Κρήτη του Παύλου Βλαστού. Ήθη και έθιμα Κρητών
Παρουσίαση: Νικόλαος Μαρκαντώνης, τέως Σχολικός Σύμβουλος.
12:40–13:20 | Καταγραφές Ριζίτικων τραγουδιών στ’ Αμαριώτικα χωριά από τον Παύλο Βλαστό
Παρουσίαση: Σταύρος Εμ. Φωτάκης, Υποστράτηγος της Ελληνικής Αστυνομίας εν αποστρατεία, συγγραφέας και εκδότης.
13:20–13:40 | Η υγειονομική περίθαλψη στην Επαρχία Αμαρίου κατά την περίοδο 1850–2000. Το παράδειγμα του οικισμού Αποδούλου: ιατροί – πρακτικοί, ιατροί – μάγες
Παρουσίαση: Δρ. Ιωάννης Ηλ. Βολανάκης, Επίτιμος Έφορος Αρχαιοτήτων.
13:40–14:00 | Ευχή, κατάρα και όρκος στο Αρχείο του Παύλου Βλαστού. Η επιτελεστική δύναμη του λόγου στην κρητική παράδοση του 19ου αιώνα
Παρουσίαση: Αγγελική Λυγινού, Κοινωνιολόγος, Υποψήφια δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
14:00–14:20 | Η περιγραφή από τον Παύλο Βλαστό της μεταφυσικής εξαφάνισης ενός τρίχρονου κοριτσιού στον Φουρφουρά του 1854 και τα κοινωνικά συμφραζόμενά της
Παρουσίαση: Ανδρέας Λενάκης, Φιλόλογος, δρ. Λαογραφίας.
14:20–14:40 | ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ
Συμπεράσματα: Μαρία Καναβά, Φιλόλογος – Υπ. Δρ. Βυζαντινής Φιλολογίας, Sorbonne Université.
14:40–14:50 | ΛΗΞΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ
Η επιστημονική αυτή συνάντηση αποτελεί μια ξεχωριστή ευκαιρία γνωριμίας με την ιστορία του Αμαρίου και το έργο του Παύλου Βλαστού, μιας εμβληματικής προσωπικότητας που αφιέρωσε τη ζωή της στη διάσωση και καταγραφή της κρητικής λαϊκής παράδοσης, αφήνοντας μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. 🖋
