Μια σημαντική διεθνής επιστημονική συνάντηση με επίκεντρο τη φιλία, τη φιλοσοφική της διάσταση και τη θέση της στην πολιτική και κοινωνική σκέψη της αρχαιότητας φιλοξενεί το Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Την
Παρασκευή 2 και το Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026,
στην αίθουσα Συνελεύσεων της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, θα πραγματοποιηθεί η διεθνής επιστημονική διημερίδα με τίτλο «Νέες Προσεγγίσεις στο “Περί Φιλίας” του Κικέρωνα» – «New Perspectives on Cicero’s De Amicitia».
Οι εργασίες της Παρασκευής 2 Οκτωβρίου ξεκινούν στις 09:00 και ολοκληρώνονται στις 17:30.
Το workshop συνδιοργανώνεται από τη Γεωργία Τσούνη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, και τον Sean McConnell, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Otago στη Νέα Ζηλανδία.
Στόχος της διημερίδας είναι η μελέτη διαφορετικών πτυχών του «Περί Φιλίας» (De Amicitia), ενός από τα σημαντικότερα κείμενα της αρχαίας γραμματείας γύρω από την έννοια της φιλίας. Το έργο του Κικέρωνα προσεγγίζεται όχι μόνο ως φιλοσοφικό και λογοτεχνικό κείμενο, αλλά και μέσα από τις κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές διαστάσεις του.
Στη διεθνή συνάντηση συμμετέχουν με ανακοινώσεις διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί από πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα του εξωτερικού και της Ελλάδας:
Katharina Volk – Columbia University
Gernot Michael Müller – Πανεπιστήμιο Βόννης
Γαβριήλ Ευαγγέλου – Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Margaret Graver – Dartmouth College
Thornton Lockwood – University of Florida
Yelena Baraz – Princeton University
Nathan Gilbert – Durham University
Η έννοια της φιλίας κατείχε ιδιαίτερη θέση ήδη από τις πρώτες περιόδους της αρχαίας ελληνικής σκέψης. Στα ομηρικά έπη δεν εμφανίζεται αποκλειστικά ως δεσμός αγάπης, κατανόησης και αλληλοεκτίμησης, αλλά και ως μια ισχυρή κοινωνική σχέση, η οποία δημιουργούσε αμοιβαίες υποχρεώσεις και οφέλη.
Με τον Πλάτωνα και τον διάλογο «Λύσις», η φιλία γίνεται για πρώτη φορά αντικείμενο συστηματικότερης φιλοσοφικής διερεύνησης. Αργότερα, στον Αριστοτέλη και στους Στωικούς φιλοσόφους, η ιδεατή φιλία συνδέεται στενά με την αρετή και την ανιδιοτέλεια, ενώ οι Επικούρειοι αναδεικνύουν ιδιαίτερα την ψυχολογική της χρησιμότητα.
Στη Ρώμη, από την άλλη πλευρά, η amicitia συνδέθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αμοιβαία ανταλλαγή υπηρεσιών και τις κοινές πολιτικές επιδιώξεις. Ο Κικέρων, στο «Περί Φιλίας», αξιοποιεί δημιουργικά τις προγενέστερες φιλοσοφικές αντιλήψεις και τις εντάσσει στο πολιτικό και αξιακό περιβάλλον της ύστερης Ρωμαϊκής Δημοκρατίας.
Η διημερίδα επιχειρεί να φωτίσει σε βάθος αυτή τη σύνθεση ιδεών, εξετάζοντας παράλληλα την πρόσληψη του έργου σε μεταγενέστερες εποχές και διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, ακόμη και σε περιοχές όπως η Κίνα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγχρονη διάσταση των ερωτημάτων που θέτει το κικερώνειο έργο: τι σημαίνει αληθινός φίλος, πώς συνδέεται η φιλία με την πολιτική σκοπιμότητα και ποια είναι η ηθική διάσταση μιας ρήξης ή της διακοπής μιας φιλικής σχέσης. Ερωτήματα αιώνων που εξακολουθούν να τροφοδοτούν τον φιλοσοφικό και πολιτικό διάλογο.
Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στην αγγλική γλώσσα και είναι ανοιχτές σε κάθε ενδιαφερόμενο, κατόπιν επικοινωνίας με τους διοργανωτές στο gtsouni@uoc.gr.
Το αναλυτικό πρόγραμμα και οι περιλήψεις των επιστημονικών ανακοινώσεων είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Πρόγραμμα και περιλήψεις της διεθνούς διημερίδας
