Μια σημαντική διεθνή διοργάνωση, που αναδεικνύει τη βαθιά σχέση της Κρήτης με τη θάλασσα και τη ναυτική ιστορία, φιλοξενούν τα Χανιά, με το
31ο Φόρουμ της Ένωσης Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου (AMMM).
Η συνάντηση πραγματοποιείται από τις
22 έως τις 25 Οκτωβρίου 2026,
με επίκεντρο το ιστορικό Νεώριο Μόρο, όπου στεγάζεται η Μόνιμη Έκθεση Αρχαίας και Παραδοσιακής Ναυπηγικής του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης.
Η διοργάνωση αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τα Χανιά, καθώς το Φόρουμ επιστρέφει στην Ελλάδα έπειτα από 26 χρόνια, ενώ πραγματοποιείται για πρώτη φορά στην Κρήτη. Περίπου 80 εκπρόσωποι ναυτικών μουσείων από χώρες της Μεσογείου συμμετέχουν στη διεθνή συνάντηση, ανταλλάσσοντας εμπειρίες, επιστημονικές γνώσεις και προτάσεις για τη διατήρηση και την ανάδειξη της κοινής ναυτικής κληρονομιάς.
Με κεντρικό θέμα «Μεσογειακή Ναυτική Κληρονομιά: Η Δύναμη της Δικτύωσης – Προκλήσεις, Ζητήματα και Μελλοντικές Προοπτικές», το Φόρουμ εξετάζει τον σύγχρονο ρόλο των ναυτικών μουσείων, τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την εκπαίδευση και τις δυνατότητες διεθνούς συνεργασίας.
Το παλιό ενετικό λιμάνι των Χανίων, τα ιστορικά νεώρια και ο εμβληματικός φάρος αποτελούν το ιδανικό σκηνικό για μια συνάντηση που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον της Μεσογείου. Η ναυτική ιστορία της πόλης, βαθιά ριζωμένη στην ταυτότητά της, αποκτά μέσα από τη διοργάνωση μια νέα διεθνή διάσταση.
Το Φόρουμ συνδιοργανώνεται από το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης, τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, την Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων και την Ένωση Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου.
Η Ένωση ιδρύθηκε το 1998 στο Ντουμπρόβνικ, με στόχο τη διαφύλαξη της ναυτικής ιστορίας και του πολιτισμού των μεσογειακών χωρών. Το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης αποτελεί ενεργό μέλος της από το 2024, έχοντας συμμετάσχει στις προηγούμενες διοργανώσεις στην Πορτογαλία και την Ισπανία.
Το πρόγραμμα του Φόρουμ
Οι εργασίες ξεκίνησαν την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, στις 09:00, με την εγγραφή των συνέδρων και την επίσημη έναρξη στις 09:30. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν η παρουσίαση της Ένωσης από την πρόεδρό της, Dr. Tea Perinčić, και η εισαγωγική ομιλία του προέδρου του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης, Εμμανουήλ Ι. Πετράκη.
Ακολούθησαν επιστημονικές συνεδρίες για τη δικτύωση των ναυτικών μουσείων και τη βιώσιμη ανάπτυξη, με αναφορές στην κλιματική αλλαγή, την ενεργειακή μετάβαση και την προστασία της παράκτιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Στις 16:00 πραγματοποιήθηκε η συνεδρίαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της AMMM, ενώ το βράδυ περιλαμβανόταν επίσκεψη στο ιστορικό Θέρισο.
Την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, οι εργασίες επικεντρώθηκαν στον ρόλο των γυναικών στη ναυτική ιστορία, στη διατήρηση ιδιαίτερων μνημείων και συλλογών της Μεσογείου, καθώς και στη σχέση των ναυτικών μουσείων με τον πολιτιστικό τουρισμό.
Στις εισηγήσεις περιλαμβάνονταν θέματα όπως η ιστορία των γυναικών στη ναυτιλία, η προστασία του ενετικού κάστρου της Γραμβούσας, η ναυπηγική παράδοση του Ντουμπρόβνικ, η ιστορία του πλοίου «Imperatrix» που συνέδεε την Τεργέστη με την Κρήτη, αλλά και οι δυνατότητες αξιοποίησης της ναυτικής κληρονομιάς ως στοιχείου πολιτιστικής και τουριστικής ανάπτυξης.
Το πρόγραμμα της ημέρας ολοκληρώθηκε με συναντήσεις θεματικών ομάδων εργασίας και ξενάγηση στην πόλη των Χανίων.
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, οι δραστηριότητες ξεκίνησαν στις 09:00 με ξενάγηση στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης. Από τις 11:00 έως τις 13:00 πραγματοποιήθηκε συνεδρία αφιερωμένη στην ποιοτική εκπαίδευση και τη μετάδοση της ναυτικής κληρονομιάς στις νεότερες γενιές, με παρουσιάσεις εκπαιδευτικών προγραμμάτων και καλών πρακτικών από μουσεία της Μεσογείου.
Από τις 14:00 έως τις 15:30 προβλέφθηκαν ο απολογισμός των ομάδων εργασίας, η αξιολόγηση της φετινής διοργάνωσης και η παρουσίαση του Φόρουμ του 2027, ενώ στις 16:00 πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση της Ένωσης.
Η ημέρα ολοκληρώθηκε με μια ξεχωριστή πολιτιστική εκδήλωση στο Θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», όπου στις 20:30 παρουσιάστηκε ρεσιτάλ για πιάνο και φωνή με τον Στέφανο Κορκολή και τη Σοφία Μανουσάκη. Η συναυλία συνδιοργανώθηκε από το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης και τον Δήμο Χανίων, με δωρεάν είσοδο αποκλειστικά μέσω προσκλήσεων περιορισμένου αριθμού.
Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με αναχώρηση των συμμετεχόντων στις 10:00 για γνωριμία με την τοπική ιστορία και πολιτιστική κληρονομιά, καθώς και γεύμα στον Πλατανιά Χανίων.
Συλλεκτικό γραμματόσημο από τα ΕΛΤΑ
Ξεχωριστή θέση στη διοργάνωση κατέχει η συνεργασία του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης με τα Ελληνικά Ταχυδρομεία (ΕΛΤΑ), χάρη στην οποία εκδόθηκε ειδικό φύλλο Προσωπικού Γραμματοσήμου σε περιορισμένη κυκλοφορία.
Η συλλεκτική έκδοση δημιουργήθηκε ειδικά για το 31ο Φόρουμ και συνδυάζει τη ναυτική ιστορία των Χανίων με τη φιλοτελική τέχνη. Το φύλλο περιλαμβάνει την ταυτότητα της διοργάνωσης και εικαστική απεικόνιση του ιστορικού λιμανιού, αποτελώντας ένα ιδιαίτερο ενθύμιο για τους συμμετέχοντες και τους φίλους του φιλοτελισμού.
Πέρα από τον επετειακό του χαρακτήρα, το γραμματόσημο λειτουργεί ως ένας ακόμη τρόπος προβολής της ναυτικής παράδοσης της Κρήτης, μεταφέροντας την εικόνα και την ιστορία των Χανίων πέρα από τα γεωγραφικά όρια του νησιού.
Το 31ο Φόρουμ της Ένωσης Ναυτικών Μουσείων Μεσογείου αποτελεί μια σημαντική στιγμή εξωστρέφειας για το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης και τα Χανιά, ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία και αναδεικνύοντας την ανάγκη προστασίας της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς των λαών της Μεσογείου.
Γιατί η θάλασσα δεν αποτελεί μόνο στοιχείο της ιστορίας του τόπου, αλλά έναν ζωντανό δεσμό που ενώνει πολιτισμούς, ανθρώπους και γενιές, διαμορφώνοντας μια πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον. 🖋
