Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του Παύλου Βλαστού, του ανθρώπου που έμεινε στην ιστορία ως ο «Πατέρας της Κρητικής Λαογραφίας», διοργανώνεται το

Σάββατο 27 Ιουνίου 2026,

από τις 09:00 έως τις 20:00, στο Κέντρο Πολιτισμικής και Κοινωνικής Διακονίας «Θεομήτωρ», η Επιστημονική Ημερίδα με θέμα «Η ζωή στο Ρέθυμνο κατά τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού (1800-1926)».

Η διοργάνωση φιλοδοξεί να φωτίσει άγνωστες και λιγότερο γνωστές πτυχές της ζωής στο Ρέθυμνο κατά τον 19ο αιώνα και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού, μέσα από εισηγήσεις που αφορούν την ιστορία, τη λαογραφία, την κοινωνική οργάνωση, την οικονομική δραστηριότητα, τη θρησκευτική ζωή, τη μουσική, τα έθιμα, την εκπαίδευση και τον τοπικό Τύπο της εποχής.

Το έργο του Παύλου Βλαστού αποτελεί τον βασικό άξονα της ημερίδας, καθώς μέσα από τις καταγραφές και τις συλλογές του διασώθηκαν πολύτιμα στοιχεία της κρητικής παράδοσης, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αναφοράς για ερευνητές, ιστορικούς και λαογράφους.

Πρόγραμμα Ημερίδας

09:00 – 09:30 | Προσέλευση – Χαιρετισμοί

Κεντρική Εισήγηση
«Παύλος Βλαστός, ο πατέρας της Κρητικής Λαογραφίας: ματιές στον βίο του»
Εισηγητής: Δημήτριος Σκρέκας, Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης.

1η Συνεδρία

Προεδρείο: Νικόλαος Δερεδάκης, Δάσκαλος – Ιστορικός Ερευνητής

09:30 – 09:45
«Το Ρέθυμνο του 19ου αιώνα μέσα από περιηγητικά κείμενα»
Εισηγητής: Γεώργιος Μαυροτσουπάκης, Φιλόλογος.

09:45 – 10:00
«Ο οικισμός Πλάκα στο Ρέθυμνο και η ιστορία του μέσα από ένα λαϊκό διήγημα»
Εισηγητής: Μάρκος Βαγιωνάκης, Τεχνολόγος Γεωπονίας, Μελετητής Τοπικής Ιστορίας και Λαογραφίας.

10:00 – 10:15
«Στο σύνορο της ημεράδας και της αγριάδας. Λογοτεχνικές και λαογραφικές αναγνώσεις του Ρεθύμνου μέσα από το “Χρονικό μιας Πολιτείας” του Παντελή Πρεβελάκη»
Εισηγήτριες:
Αναστασία Κοπανάκη, Κασσάνδρα Μπεϊκάκη, Μαρία Πολάκη.

10:15 – 10:30
«Βυρσοδεψεία και κοινωνική τοπογραφία στο Ρέθυμνο του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού αιώνα: Η ιστορία των Ταμπακαριών και η συμβολή τους στην ανάπτυξη της πόλης»
Εισηγητής: Γρηγόριος Γ. Παπαδοπετράκης.

10:30 – 10:45
Ερωτήσεις – Συζήτηση

10:45 – 11:15
Διάλειμμα – Καφές

2η Συνεδρία

Προεδρείο: Μιχαήλ Στρουμπάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Πατριαρχικής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης

11:15 – 11:30
«Χριστιανοί και Τούρκοι στη λατρεία του Θεού στο Ρέθεμνος»
Εισηγητής: Θεόδωρος Ρηγινιώτης.

11:30 – 11:45
«Πριν τους Πρωτομάστορες – Τι χορεύαμε και πώς διασκεδάζαμε στο Ρέθυμνο του 19ου αιώνα»
Εισηγητής: Κωνσταντίνος Βασιλάκης.

11:45 – 12:00
«Το πανηγύρι της Γκαρδιώτισσας στον Φουρφουρά Αμαρίου το 1854 από το Αρχείο του Παύλου Βλαστού και τα δημοσιεύματά του στον τοπικό Τύπο»
Εισηγητής: Ανδρέας Λενακάκης.

12:00 – 12:15
«Πρόσωπα της ψαλτικής στο Ρέθυμνο της εποχής του Παύλου Βλαστού»
Εισηγητής: Αντώνιος Μιχελουδάκης.

3η Συνεδρία

Προεδρείο: Θεόδωρος Ρηγινιώτης

12:15 – 12:30
«Η εμπειρία του θανάτου και του πένθους στο Ρέθυμνο των τελών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού»
Εισηγήτρια: Αγγελική Λυγινού.

12:30 – 12:45
«Ο Παύλος Βλαστός και τα πέπλα της πόλης. Οι ιδιωματισμοί που χρησιμοποιούνται στα έθιμα του γάμου»
Εισηγητής: Μάνος Χ. Γοργοράπτης.

12:45 – 13:00
«Η των φυτών ιστορία στα ομώνυμα άσματα του Παύλου Βλαστού»
Εισηγητής: Εμμανουήλ Ανδρουλιδάκης.

13:00 – 13:15
«Τα ηρωικά άσματα της συλλογής του Παύλου Βλαστού ως ιστορικές πηγές»
Εισηγητής: Αθανάσιος Γιακουμάκης.

13:15 – 13:30
Ερωτήσεις – Συζήτηση

13:30 – 18:00
Μεσημβρινή Διακοπή

4η Συνεδρία

Προεδρείο: Αριστείδης Μιχελουδάκης, Δικηγόρος – Πρωτοψάλτης

18:00 – 18:15
«Η εκπαιδευτική κατάσταση στο Ρέθυμνο στα χρόνια του Παύλου Βλαστού»
Εισηγητής: Δρ. Χάρης Στρατιδάκης.

18:15 – 18:30
«Κοινωνικές παρεμβάσεις του Παύλου Βλαστού σε δίσεκτες εποχές»
Εισηγήτρια: Εύα Λαδιά.

18:30 – 18:45
«Ο Τύπος του Ρεθύμνου στα χρόνια του Παύλου Βλαστού»
Εισηγητής: Ιωάννης Παπιομύτογλου.

18:45 – 19:00
«Η οικογενειακή βιβλιοθήκη ενός Ρεθεμνιώτη λογίου»
Εισηγητής: Κωνσταντίνος Παπαδάκης.

19:00 – 19:15
«Μάγοι, μάγισσες και μάγια στην εποχή του Παύλου Βλαστού»
Εισηγητής: Μανούσος Κλάδος, Δημοσιογράφος και Πρόεδρος της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης.

19:15 – 19:30
Ερωτήσεις – Συζήτηση

Λήξη Ημερίδας – Συμπεράσματα

Η ημερίδα διοργανώνεται από τη Χορωδία και Ορχήστρα Παραδοσιακής Μουσικής «Παύλος Βλαστός» με τη συνδιοργάνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Ιεράς Μητροπόλεως Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Ρεθύμνης, του Δήμου Αμαρίου

και της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης, αποτελώντας μια σημαντική πρωτοβουλία ανάδειξης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ρεθύμνου. 🖋