Τα 𝟳𝟱 χρόνια από την ίδρυση της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών [https://www.historical-museum.gr/pepraghmena-ekim] αποτελούν έναν ουσιαστικό φόρο τιμής στους πρωτεργάτες της, τον
Ανδρέα Γ. Καλοκαιρινό,
τον
Μενέλαο Παρλαμά,
και τόσους ακόμη ανθρώπους που αφιέρωσαν το έργο και τη ζωή τους στη διάσωση και ανάδειξη της κρητικής ιστορίας και πολιτισμικής κληρονομιάς.
Παράλληλα, τα 𝟳𝟱 χρόνια ανήκουν και σε όλους όσοι συνεχίζουν σήμερα αυτή τη σημαντική παρακαταθήκη: το, εκ του καταστατικού, άμισθο Διοικητικό Συμβούλιο, εργαζόμενους, ερευνητές, δωρητές, φίλους και εθελοντές που υπηρετούν με το ίδιο πάθος και αφοσίωση το όραμα της Εταιρίας.
Η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών δεν είναι απλώς ένας επιστημονικός και πολιτιστικός φορέας. Είναι ένας ζωντανός θεσμός μνήμης και πολιτισμού για την Κρήτη και πέραν αυτής. Εδώ και 𝟳𝟱 χρόνια, διαφυλάσσει την ιστορική κληρονομιά του τόπου, φωτίζει τις ρίζες του και μας υπενθυμίζει ποιοι είμαστε, από πού ερχόμαστε και με ποιες αξίες πορευόμαστε.
Η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών (ΕΚΙΜ) ιδρύθηκε την 7η Οκτωβρίου 1951 με σκοπό την «υποστήριξη και προαγωγή των κρητολογικών, αρχαιολογικών, ιστορικών, εθνογραφικών, φιλολογικών σπουδών από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους και εντεύθεν».
Ο σκοπός αυτός πραγματοποιείται μέσω των ακόλουθων δράσεων:
α) Ίδρυση και λειτουργία του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης στο Ηράκλειο και του παραρτήματός του Αγροτικού Μουσείου Μενελάου Παρλαμά και Συλλογής Υφαντών Θεανώς Μεταξά-Κανακάκη στο Πισκοπιανό Χερσονήσου.
β) Οργάνωση περιοδικών εκθέσεων, συνεδρίων και εκδηλώσεων
γ) Εκδόσεις κρητολογικού περιεχομένου.
δ) Διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δράσεων.
Το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης (ΙΜΚ) ιδρύθηκε το 1953 με αποστολή την καταγραφή, συντήρηση, τεκμηρίωση και προβολή των πάσης φύσεως τεκμηρίων της Κρητικής ιστορίας (αντικείμενα, αρχειακό υλικό κ.ά.). Στις δραστηριότητες του ΙΜΚ περιλαμβάνονται ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μόνιμων και περιοδικών εκθέσεων, καθώς και εκπαιδευτικών προγραμμάτων, η διοργάνωση εκδηλώσεων επιστημονικού-πολιτιστικού χαρακτήρα (διαλέξεις, κινηματογραφικές προβολές), η περισυλλογή, καταγραφή και ψηφιοποίηση αρχειακού υλικού.
Παράλληλα, η ΕΚΙΜ δραστηριοποιείται από την ίδρυσή της έως σήμερα έχοντας παραγάγει πολυσχιδές έργο προς όφελος μνημείων (ενδεικτικά αναφέρεται η αναστύλωση της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο που έγινε με δαπάνη της Εταιρίας), αλλά και προς όφελος της επιστημονικής έρευνας, όπως για παράδειγμα η καταγραφή των άγνωστων ναΐσκων της Κρήτης και η κατάρτιση Τοπωνυμικού Αρχείου Κρήτης, που περιλαμβάνει 20.000 περίπου τοπωνύμια από ολόκληρο το νησί.
Αλλά και στον τομέα της ανάδειξης της επιστημονικής έρευνας η ΕΚΙΜ έχει να παρουσιάσει αξιόλογο έργο τόσο με εκδόσεις, όσο και με διοργανώσεις ημερίδων και συνεδρίων, όπως τα Διεθνή Κρητολογικά Συνέδρια, που αποτελούν θεσμό παγκόσμιας αναγνώρισης.
Η EKIM διοικείται από επταμελές συμβούλιο, που εκλέγεται από την Γενική Συνέλευση και αποτελείται από τον Πρόεδρο, τον Αντιπρόεδρο, τον Γενικό Γραμματέα, τον Ταμία και τρία μέλη.
Η σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου που εκλέχθηκε στις 11.06.2025 έχει ως εξής:
Πρόεδρος
Αλέξης Καλοκαιρινός, Δήμαρχος Ηρακλείου, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Αντιπρόεδρος
Κλαίρη Μιτσοτάκη, Συγγραφέας
Γενική Γραμματέας
Ειρήνη Λυδάκη, Διδάκτωρ Βυζαντινής Φιλολογίας, Επιμελήτρια των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης
Ταμίας
Γιώργος Νικολακάκης, αφ. Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
Μέλη
Γωγώ Μοσχόβη, Αρχαιολόγος, Βυζαντινολόγος, τ. Προϊσταμένη Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου, Διευθύνουσα Σύμβουλος του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης
Μαρία Κασωτάκη, Προϊσταμένη της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Προγράμματος «Κρήτη»
Σπύρος Δημανόπουλος, Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, Αρχειονόμος των Γενικών Αρχείων του Κράτους Νομού Ηρακλείου, Υπεύθυνος Ύλης του επιστημονικού περιοδικού Κρητικά Χρονικά
Αναπληρωματικά μέλη
Νίκος Ζωγραφάκης, τ. Διευθυντής Περιφερειακού Ταμείου Κρήτης
Ειρήνη Γαλλή, Αρχαιολόγος του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου 🖋
