Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιστορική εκδήλωση έρχεται να φωτίσει μία λιγότερο γνωστή πτυχή της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, μέσα από αρχειακό υλικό και επιστημονική έρευνα. Η διάλεξη με τίτλο
«Τι μας λένε τα αρχεία της Τασκένδης για τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ);»
θα πραγματοποιηθεί στη Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου (Χρυσοστόμου 8), τη
Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026,
με ώρα έναρξης 19:00 και ελεύθερη είσοδο για το κοινό.
Ομιλητής θα είναι ο δρ. Νίκος Ντάλλας, ένας από τους πρώτους ερευνητές που μελέτησαν σε βάθος τα αρχεία της Ελληνικής Κοινότητας της Τασκένδης. Την εκδήλωση θα προλογίσει ο Πρύτανης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, καθηγητής Νίκος Κατσαράκης.
Η διάλεξη αποτελεί το προοίμιο της φωτογραφικής έκθεσης «Το Ελληνικό θαύμα στην Τασκένδη», η οποία θα φιλοξενηθεί στον ίδιο χώρο από τις 20 έως τις 30 Απριλίου 2026, και εντάσσεται στο πλαίσιο του 2ου Πολιτιστικού Φεστιβάλ Άνοιξης του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου (ΕΛΜΕΠΑ) με τίτλο «Επέστρεφε», υπό τη στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης και την αιγίδα του Δήμου Ηρακλείου.
Στο επίκεντρο της ομιλίας βρίσκεται η περίοδος μετά την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στον Γράμμο, τον Αύγουστο του 1949, όταν περίπου 100.000 άνθρωποι οδηγήθηκαν στην πολιτική προσφυγιά στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και τη Σοβιετική Ένωση.
Από αυτούς, περίπου 12.000 μαχητές και μαχήτριες του ΔΣΕ εγκαταστάθηκαν στην Τασκένδη, την πρωτεύουσα του τότε Σοβιετικού Ουζμπεκιστάν, δημιουργώντας μία ζωντανή ελληνική κοινότητα στην Κεντρική Ασία.
Η έρευνα του δρ. Ντάλλα, βασισμένη σε πρωτογενές αρχειακό υλικό και απογραφές των πρώτων χρόνων της προσφυγιάς, αποκαλύπτει με ακρίβεια το ανθρώπινο δυναμικό που συγκρότησε τον ΔΣΕ, φέρνοντας στο φως άγνωστες ιστορίες, διαδρομές και βιώματα ανθρώπων — ανάμεσά τους και Κρητικών — που βρέθηκαν μακριά από την πατρίδα.
ΝΙΚΟΣ ΝΤΑΛΛΑΣ
Ο Νίκος Ντάλλας, μόνιμος κάτοικος Μελβούρνης και καταγόμενος από τη Μυρίνη Καρδίτσας, έχει σπουδάσει στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, αποκτώντας πτυχία στις ανθρωπιστικές και οικονομικές επιστήμες, καθώς και διδακτορικό στην οργανική χημεία.
Από το 2012 είναι ενεργό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Κοινότητας Μελβούρνης, όπου συμβάλλει ενεργά στην εκπαιδευτική δραστηριότητα και τη διοργάνωση σεμιναρίων, ενώ από το 2024 είναι υποψήφιος διδάκτωρ στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Μια διάλεξη με έντονο ιστορικό και κοινωνικό ενδιαφέρον, που προσκαλεί το κοινό να γνωρίσει μια σημαντική αλλά λιγότερο φωτισμένη σελίδα της ελληνικής διασποράς και συλλογικής μνήμης.
