Από τους βασικούς συντελεστές της εκδήλωσης «Φυλλομετρώντας μνήμες μεγαλείου – Το αποτύπωμα του Ρεθύμνου στην Εποποιία του 1940», που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου στο ΣΠΙΤΙ του ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ήταν η Άννα Μπιθικώτση.
Αν και το πρόγραμμά της μέχρι το τέλος του χρόνου είναι γεμάτο από εμφανίσεις στην Αθήνα και σε μεγάλες πόλεις της Περιφέρειας αποδέχτηκε πρόθυμα την πρόταση να δώσει και στο Ρέθυμνο αυτή τη μοναδική αύρα αισθαντικής παρουσίας, που κάνει τις εκδηλώσεις της τόσο διαφορετικές.
Συνέντευξη Στέλιος Κουνδουράκης
Θα πρέπει να ήταν μοναδική εμπειρία η ζωή σας πλάι στους μύθους της σύγχρονης μουσικής. Πόσο επηρέασαν οι καταστάσεις αυτές τη μετέπειτα ζωή σας;
Ήταν πραγματικά μια ευλογημένη εμπειρία. Μεγάλωσα μέσα σε ένα σπίτι «ντυμένο» από τραγούδια, πάθος και ψυχή, έναν κόσμο όπου το κάθε νότα και λέξη δεν ήταν απλώς μουσική, αλλά ιστορίες ανθρώπων, συναισθήματα, αγωνίες και ελπίδες.
Οι κορυφαίοι Έλληνες σύνθετες, ποιητές, στιχουργοί και ερμηνευτές που πέρασαν από το σπίτι μου, με δίδαξαν ότι το ταλέντο χωρίς ήθος και σεβασμό δεν έχει διάρκεια. Αναμφίβολα, όλα αυτά με σημάδεψαν βαθιά. Με έμαθαν να αγαπώ τον πολιτισμό, αλλά πάνω απ’ όλα τον άνθρωπο πίσω από το έργο. Και φυσικά, μεγαλώνοντας δίπλα στον πατέρα μου, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, έμαθα τι σημαίνει να είσαι «και Πατέρας και Μύθος» — ένας άνθρωπος που, για τους περισσότερους ήταν η φωνή του λαού.
Για μένα όμως ήταν η φωνή στο σπίτι. Το χέρι που κρατούσα. Το βλέμμα που με σκέπαζε. Το «παιδί μου» που άκουγα, πριν ακουστεί η φωνή του σε κάθε τραγούδι που μπήκε σε καρδιές και σπίτια.
Κάθε σας εμφάνιση πανελλαδικά σημειώνει μεγάλη επιτυχία. Που αποδίδετε τη θερμή αυτή ανταπόκριση του κοινού;
Κάθε φορά που ανεβαίνω στη σκηνή και βλέπω τα μάτια του κόσμου να λάμπουν, νιώθω μια συγκίνηση που δεν περιγράφεται. Δεν είναι μόνο το χειροκρότημα είναι η αγάπη που με τυλίγει, σαν μια αγκαλιά που έρχεται από χρόνια πίσω — από την εποχή του πατέρα μου.
Πιστεύω πως ο κόσμος ανταποκρίνεται τόσο θερμά, γιατί καταλαβαίνει ότι δεν παίζω ρόλο, είμαι αληθινή. Ό,τι κάνω, το κάνω με την ψυχή μου — με σεβασμό σε όσα άφησε πίσω του ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, αλλά και με τη δική μου ανάγκη να συνεχίσω αυτό το φως.
Ίσως αυτή η ειλικρίνεια να είναι που αγγίζει τους ανθρώπους. Γιατί, πάνω στη σκηνή, δεν υπάρχει απόσταση ανάμεσά μας, υπάρχει μόνο μουσική, συναίσθημα και μια αμοιβαία αγάπη που μας ενώνει.
Κάθε μου εμφάνιση — είτε είναι αφιερωμένη στον πατέρα μου είτε αφορά δικά μου έργα που βασίζονται σε σενάρια που υπογράφω και αφηγούμαι επί σκηνής, είναι για μένα μια βαθιά, βιωματική εμπειρία. Είναι σαν να μου κρατά το χέρι ο πατέρας από ψηλά και να μου ψιθυρίζει «προχώρα, κόρη μου».
Όταν παρουσιάζω δικές μου παραστάσεις, είμαι η Άννα που μεγάλωσε με τις αξίες, την ευαισθησία και τη δύναμη που μου χάρισε εκείνος, αλλά και η Άννα που θέλει να εκφραστεί με τη δική της φωνή, να πει τις δικιές της ιστορίες. Και το κοινό αυτό το νιώθει, το αγκαλιάζει και το επιστρέφει πίσω πολλαπλάσιο.
Είναι μια σχέση ψυχής, μια αόρατη, μα τόσο δυνατή σύνδεση, που με συγκινεί βαθιά κάθε φορά.
Το πρόσφατο βιβλίο σας έχει ήδη κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού. Πώς κύλησε η παρουσίασή του στο Ηράκλειο;
Υπάρχουν βραδιές που δεν είναι απλώς εκδηλώσεις — είναι γέφυρες σ’ εκείνο το αιώνιο “πάντα” που κατοικεί μέσα μας.
Μια τέτοια βραδιά ήταν στο Πολύκεντρο του Δήμου Ηρακλείου, όπου το βιβλίο μου «Και Πατέρας και Μύθος… Γρηγόρης Μπιθικώτσης 1922-2005» βρήκε τη δική του φωνή μέσα από τις καρδιές των ανθρώπων που το αγκάλιασαν.
Με βαθιά συγκίνηση και ανείπωτη χαρά ένιωσα πως ο πατέρας μου, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης, ήταν εκεί…
Με τη φωνή του να πλανιέται σαν ευλογία, με τη μνήμη του να φωτίζει κάθε βλέμμα, κάθε ανάσα, κάθε χειροκρότημα.
Ευχαριστώ από καρδιάς την αγαπημένη μου Aristea Plevri, τέως Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, Εθελοντισμού και Μνημείων Δήμου Ηρακλείου, και τη νέα φίλη μου Μαρία Φραγκιαδάκη, φιλόλογο και πρώην Πρόεδρο της Ένωσης Φιλολόγων Ν. Ηρακλείου Κρήτης, που με τον λόγο τους τίμησαν όχι μόνο το βιβλίο μου, αλλά και την ίδια την ψυχή της μουσικής και της ιστορίας που κουβαλά.
Ένα τεράστιο “ευχαριστώ” στον Σωτήρη Δογάνη, τον σπουδαίο ερμηνευτή, φίλο πιστό και συνεργάτη μου, που με τη φωνή και το πάθος του μάς ταξίδεψε ξανά στα τραγούδια των κορυφαίων ποιητών και συνθετών, που έκανε αθάνατα ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.
Θερμά ευχαριστώ τους δύο υπέροχους μουσικούς, τον Διονύση Παπαμήτσο στο πιάνο και τον Τηλέμαχο Αθανασιάδη στο μπουζούκι, που έδωσαν —χωρίς απαίτηση— στο δόσιμο ψυχή και μελωδία στη βραδιά.
Από καρδιάς ευχαριστώ τη διακεκριμένη δημοσιογράφο Ειρήνη Τσάκα, που με ευαισθησία και σεβασμό συντόνισε την παρουσίαση, δίνοντας ρυθμό και ανάσα στις λέξεις μας.
Ευχαριστώ τις εκδόσεις Όγδοο και το βιβλιοπωλείο Πολύγραφος για τη συνδιοργάνωση, μα πάνω απ’ όλα ευχαριστώ όλους εσάς — τους φίλους καρδιάς, τους αναγνώστες, τους ανθρώπους της Κρήτης — που γεμίσατε με τη ζεστασιά και την αγάπη σας την αίθουσα του Πολύκεντρου Δήμου Ηρακλείου, μα προπαντός γεμίσατε την καρδιά μου.
Ήταν μια βραδιά αφιερωμένη στη μνήμη, στη μουσική, στην αγάπη ενός πατέρα που έγινε μύθος.
Και μέσα από κάθε λέξη, κάθε νότα, κάθε δάκρυ και χαμόγελο, ένιωσα πως ο πατέρας μου δεν “έφυγε” ποτέ…
Ζει μέσα στα τραγούδια, στις ψυχές μας και στην αιωνιότητα που χτίζουν οι μύθοι και η Τέχνη.
Νιώθω ευλογημένη που αυτό το ταξίδι θα συνεχιστεί — σε κάθε γωνιά της Ελλάδας — με το ίδιο φως, την ίδια συγκίνηση, την ίδια πίστη ότι η μνήμη, όταν αγαπιέται, δεν σβήνει ποτέ.
Σας ευχαριστώ όλους,
με δάκρυα ευγνωμοσύνης και μια καρδιά γεμάτη μουσική.
Νιώθω επίσης τύχη και ευλογία που το βιβλίο θα ταξιδέψει την άνοιξη και στο Ρέθυμνο και τα Χανιά, συνεχίζοντας να φέρνει τη συγκίνηση, την ιστορία και τη μουσική στους αναγνώστες και φίλους της Κρήτης.
Μιλήστε μας για την αφορμή της εμφάνισής σας στο Ρέθυμνο στο πλαίσιο της εθνικής επετείου.
Η τιμή να συμμετέχω στην εκδήλωση του Ρεθύμνου στο πλαίσιο της εθνικής επετείου της 28ης Οκτωβρίου, με τίτλο «Φυλλομετρώντας σελίδες μεγαλείου», που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου στο Σπίτι του Πολιτισμού την περασμένη Τετάρτη 29 Οκτωβρίου στις 8.00 το βράδυ, αποτελεί για μένα βαθιά συγκίνηση και υπερηφάνεια.
Η Τέχνη έχει τη μοναδική δύναμη να κάνει την ιστορία ζωντανή. Μέσα από τα κείμενα που αφηγήθηκα, την ποίηση, τη μουσική και την αφήγηση, η μνήμη των ηρώων που υπερασπίστηκαν την πατρίδα μας στα χιονισμένα βουνά και στα χωριά της Κρήτης, ξαναζωντάνεψε και συναντά το σήμερα. Τιμώντας μια εθνική επέτειο μέσα από την Τέχνη, οι γενιές συνδέονται συναισθηματικά με την κληρονομιά τους, ενώ η ιστορία γίνεται βιωμένη εμπειρία, γεμάτη σεβασμό, υπερηφάνεια και αγάπη για όσους θυσιάστηκαν για την ελευθερία μας.
Θέλω, δε, να εκφράσω την θερμή μου ευγνωμοσύνη και τον απέραντο σεβασμό για την Εύα Λαδιά, καταξιωμένη δημοσιογράφο και φίλη ακριβή, που με την ακούραστη προσφορά της στο Ρέθυμνο και στην Κρήτη γενικότερα, φέρνει τον πολιτισμό, τη μνήμη και την ιστορική γνώση κοντά σε όλους μας. Η δουλειά της είναι μια ανεκτίμητη προσφορά στον πολιτισμό, μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το σήμερα, και η συνεργασία μαζί της γεμίζει την καρδιά μου.
Ιδιαίτερη τιμή αποτέλεσε για μένα η συμμετοχή των υπόλοιπων εξαιρετικών συντελεστών της εκδήλωσης:
Του διακεκριμένου ερμηνευτή Σωτήρη Δογάνη, δρα Κοινωνικής Θεολογίας και Μουσικολογίας, που με τη φωνή του και την ψυχή του ενώνει μουσική και συγκίνηση. Των ανερχόμενων καλλιτεχνών Εύας Πολιτάκη και Νίκου Χριστόπουλου, που πρόσθεσαν λάμψη και ζωντάνια στην εκδήλωση. Του Αντώνη Μαυράκη στην τρομπέτα, Της ιστορικής έρευνας και επιμέλειας από την Εύα Λαδιά, και του σχολιασμού από τον Νίκο Σαμψών, Αντιστράτηγο ε.α. και ιστορικό ερευνητή.
Με τη συνεργασία του Λαογραφικού Ομίλου ΧΟΡΟΚΡΗΤΕΣ παρουσιάστηκε η δημιουργία του Κωστή Μεργέμογλου σε μουσική Βασίλη Τσομπανάκη, «Ο καημός της μάνας», με ευγενική συμμετοχή της εξαίρετης , Ειρήνης Λογιάκη και το συντονισμό από τον Αντιστράτηγο ε.α κ. Βασίλη Αποστολάκη.
Είναι μια εμπειρία που γέμισε την ψυχή μου υπερηφάνεια και συγκίνηση, γιατί μέσα από την τέχνη, τη μνήμη και τη φωνή μας, η ιστορία ζει ξανά και συναντά το σήμερα.
Γιατί είναι σημαντικό να τιμάμε και μέσα από την Τέχνη μια εθνική επέτειο;
Η Τέχνη έχει την μοναδική δύναμη να μεταφέρει συναισθήματα, μνήμες και ιστορικά γεγονότα με έναν τρόπο που αγγίζει την ψυχή πιο βαθιά από κάθε λόγο ή ημερομηνία. Τιμώντας μια εθνική επέτειο μέσα από την Τέχνη, όχι μόνο θυμόμαστε τα γεγονότα και τους ήρωες που θυσιάστηκαν για την πατρίδα, αλλά αναβιώνουμε την ψυχή της εποχής, τον πόνο, την υπερηφάνεια, τη γενναιότητα και την πίστη στον κοινό αγώνα.
Η μουσική, η ποίηση, η αφήγηση, ακόμη και η εικαστική δημιουργία, μεταφέρουν στο σήμερα τον παλμό της ιστορίας και επιτρέπουν στις νέες γενιές να συνδεθούν συναισθηματικά με την κληρονομιά τους. Μέσα από την Τέχνη, η μνήμη δεν παραμένει στατική· ζωντανεύει, συγκινεί και εμπνέει, ενώ η εθνική συνείδηση γίνεται μια βιωμένη εμπειρία, γεμάτη σεβασμό και αγάπη για όσους μας χάρισαν την ελευθερία και την αξιοπρέπεια. 🖋
ΘΕΡΜΑ ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ
Η Άννα Μπιθικώτση, με τη χαρακτηριστική της ευαισθησία και την ουσιαστική παρουσία της, συνεχίζει να ταξιδεύει την Ελλάδα με έργα ψυχής, φέρνοντας στο προσκήνιο τη μνήμη, τη μουσική και τις αξίες που σημάδεψαν γενιές.
Η συμμετοχή της στη γιορτή του Ρεθύμνου για την επέτειο του ’40 επιβεβαίωσε για ακόμη μια φορά τη βαθιά της σχέση με τον πολιτισμό και την ιστορία του τόπου, ενώ η παρουσίαση του βιβλίου της στο Ηράκλειο συγκίνησε το κοινό, φωτίζοντας με σεβασμό και αγάπη τη μνήμη του «Πατέρα Μύθου», Γρηγόρη Μπιθικώτση.
Με το βλέμμα στραμμένο στη συνέχεια αυτής της πορείας, η Άννα Μπιθικώτση παραμένει μια αυθεντική φωνή του πολιτισμού, που ενώνει το παρελθόν με το παρόν μέσα από τον λόγο, τη μουσική και τη συγκίνηση.
Στέλιος Κουνδουράκης
