Με αφορμή την Γιορτή της Γυναίκας, 8 Μαρτίου, τιμούμε τις γυναίκες που με τη δύναμη, το πάθος και την αφοσίωσή τους εμπνέουν και επηρεάζουν θετικά την κοινωνία μας. Μία από αυτές τις γυναίκες είναι η Γεωργία Μηλάκη, γιατρός και Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης στον τομέα Πολιτισμού και Ισότητας, η οποία καθημερινά αποδεικνύει ότι η συνεισφορά της γυναίκας στην υγειονομική περίθαλψη και στη διοίκηση είναι καθοριστική για την εξέλιξη και την ευημερία της κοινωνίας μας.
Η Γεωργία Μηλάκη, με την αφοσίωσή της στον τομέα της ιατρικής και τις καινοτόμες πρωτοβουλίες της στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, αναδεικνύει το ρόλο των γυναικών σε ηγετικές θέσεις και μας θυμίζει την αξία της προσφοράς, της συνεργασίας και της κοινωνικής ευθύνης.
Μία από αυτές τις γυναίκες που καθημερινά καταρρίπτουν τα στερεότυπα και προσφέρουν με αφοσίωση. Μοιράζετε μαζί μας τις εμπειρίες της, τις προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει ως γυναίκα σε αυτούς τους απαιτητικούς τομείς και και την έμπνευση που αντλεί από το έργο της.
Συνέντευξη Στέλιος Κουνδουράκης
Ποιες είναι οι σκέψεις σας για την Γιορτή της Γυναίκας; Τι σημαίνει για εσάς προσωπικά αυτή η ημέρα;
Ξέρετε, έχει περάσει πολύς χρόνος από την εποχή που η Ρόζα Παρκς, η μαύρη ράφτρα από το Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα αρνήθηκε να σηκωθεί από τη θέση της στο λεωφορείο και να την παραχωρήσει σ ‘ ένα λευκό, ως όφειλε.
Όταν ο Μάο Τσε Τουνγκ είπε πως «οι γυναίκες κρατούν το μισό του ουρανού», δεν αναγνώριζε απλώς τη συμβολή τους στον κόσμο—έθετε ένα αδιαπραγμάτευτο αξίωμα: πως καμία κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει αν αγνοεί τη δύναμη, τη σκέψη, τη δημιουργικότητα και τις θυσίες των γυναικών. Κι όμως, τόσες δεκαετίες μετά, το άλλο μισό του ουρανού μοιάζει ακόμα να βαραίνει περισσότερο στους ώμους των γυναικών, ενώ η ισότητα στη γη μοιάζει περισσότερο με υπόσχεση παρά με πραγματικότητα.
Μιλάμε για ισότητα εδώ και χρόνια—θεσμικά, νομικά, πολιτικά. Και πράγματι, έχει γίνει πρόοδος. Οι γυναίκες έχουν κερδίσει δικαιώματα που κάποτε θεωρούνταν αδιανόητα. Σπουδάζουν, εργάζονται, ηγούνται. Και όμως, η καθημερινότητα λέει μια πιο σκληρή αλήθεια: ίσα δικαιώματα δεν σημαίνει ίσες ευκαιρίες. Δεν σημαίνει ίδιες αμοιβές. Δεν σημαίνει απουσία διακρίσεων, ούτε ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζονται με τον ίδιο σεβασμό.
Το άλλο μισό του ουρανού δεν ζητά χάρη. Ζητά δικαιοσύνη.
Δεν είμαστε εδώ για να πούμε πόσα έχουν αλλάξει, αλλά για να απαιτήσουμε αυτά που δεν έχουν αλλάξει ακόμα. Για να πούμε πως δεν υπάρχει ισότητα «υπό προϋποθέσεις». Ή υπάρχει ή δεν υπάρχει. Και σήμερα, ακόμα, δεν υπάρχει.
Γι’ αυτό, κάθε γυναίκα που σπάει ένα στερεότυπο, κάθε άνδρας που στέκεται δίπλα της ως σύμμαχος, κάθε θεσμός που προωθεί την ισότητα, δεν κάνει απλώς μια κίνηση δικαιοσύνης. Χτίζει έναν καλύτερο κόσμο για όλους.
Εμείς διαμορφώνουμε το μέλλον σήμερα, με τις πράξεις μας.
Διάλεξε τη μάχη σου!
Για να είναι κοντά στην ευτυχία σου, πρέπει να είναι κοντά στον δικό σου ηθικό κώδικα, την ηθική σου πυξίδα!
Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που θεωρείτε ότι αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σήμερα;
Κάθε 8η Μαρτίου, μιλάμε για τη δύναμη των γυναικών, τους αγώνες τους και τις κατακτήσεις τους. Αναγνωρίζουμε τις γυναίκες που ξεχώρισαν, που έσπασαν τα στερεότυπα, που κατέκτησαν κορυφές. Όμως, πίσω από κάθε ιστορία επιτυχίας, υπάρχει ένα ερώτημα που σπάνια τολμούμε να θέσουμε: βοηθούν οι γυναίκες άλλες γυναίκες;
Χωρίς Αλληλεγγύη, Η Δύναμη Μένει Εγκλωβισμένη!
Η δύναμη που δεν μετατρέπεται σε μοχλό αλλαγής για όλες τις γυναίκες, χάνει την ουσία της. Όταν οι γυναίκες δεν στηρίζουν η μία την άλλη, διαιωνίζεται ο ανταγωνισμός, η απομόνωση και η αίσθηση ότι η επιτυχία είναι προνόμιο των λίγων. Η αλληλεγγύη δεν σημαίνει ομοιομορφία, σημαίνει αναγνώριση των διαφορετικών εμπειριών και των πολλαπλών μορφών καταπίεσης που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες.
Ποιες αλλαγές θα θέλατε να δείτε στην κοινωνία μας για να ενισχυθεί η θέση των γυναικών και να μειωθούν οι ανισότητες που υφίστανται;
Η αλληλεγγύη εκφράζεται με πολλούς τρόπους :
Στηρίζοντας τις γυναίκες στον χώρο εργασίας, αναδεικνύοντας τις φωνές τους και αποτρέποντας φαινόμενα αποκλεισμού.
Καταπολεμώντας το κοινωνικό στίγμα, είτε αφορά τη μητρότητα, είτε τις επιλογές ζωής, είτε τις επιπτώσεις της έμφυλης βίας.
Δημιουργώντας δίκτυα ενδυνάμωσης, όπου οι γυναίκες δεν βλέπουν η μία την άλλη ως ανταγωνίστρια, αλλά ως σύμμαχο.
Αναγνωρίζοντας την ανάγκη για συμπεριληπτικότητα, ώστε καμία γυναίκα να μην μένει πίσω λόγω κοινωνικής, οικονομικής ή πολιτισμικής κατάστασης.
Όλες Μαζί, Όχι Καθεμία Μόνη Της
Η γυναικεία δύναμη δεν είναι απλώς η ατομική προσπάθεια, αλλά η συλλογική πορεία προς έναν κόσμο πιο δίκαιο. Χωρίς αλληλεγγύη, η δύναμη είναι μισή – γίνεται εργαλείο επιβίωσης αντί εργαλείο αλλαγής.
Πιστεύετε ότι η 8η Μαρτίου πρέπει να είναι περισσότερο μια γιορτή ή μια μέρα δράσης για την προώθηση της ισότητας των φύλων;
Ας γιορτάσουμε αυτήν την 8η Μαρτίου όχι μόνο αναγνωρίζοντας τις ισχυρές γυναίκες, αλλά επαναπροσδιορίζοντας τη σημασία της γυναικείας αλληλεγγύης. Γιατί καμία γυναίκα δεν είναι πραγματικά δυνατή αν δεν μπορεί να σηκώσει και τις άλλες μαζί της.
Η γυναικεία αλληλεγγύη δεν είναι αυτονόητη, αλλά μπορεί να καλλιεργηθεί:
Μέσα από την εκπαίδευση, ώστε οι γυναίκες να μάθουν να βλέπουν η μία την άλλη ως σύμμαχο, όχι ως ανταγωνίστρια.
Με θετικά πρότυπα, που δείχνουν ότι η επιτυχία μιας γυναίκας δεν σημαίνει αποτυχία των άλλων.
Με συνειδητές επιλογές, στηρίζοντας άλλες γυναίκες στον χώρο εργασίας, στην κοινωνία, στις δύσκολες στιγμές τους.
Η ατομική επιτυχία είναι σημαντική, αλλά δεν αρκεί. Αν οι γυναίκες δεν στηρίζουν η μία την άλλη, ο αγώνας για ισότητα μένει ανολοκλήρωτος. Η πραγματική δύναμη δεν είναι να φτάσεις στην κορυφή μόνη σου, αλλά να φροντίσεις να μην είναι μοναχικός αυτός ο δρόμος για τις επόμενες.
Ας μην αρκεστούμε σε λόγια για τη «δύναμη των γυναικών». Ας αναρωτηθούμε: πόσο συχνά την προσφέρουμε η μία στην άλλη;
Πώς μπορούμε να στηρίξουμε τις γυναίκες που βιώνουν βία ή καταπίεση στην καθημερινότητά τους;
Η βία κατά των γυναικών είναι παγκόσμιο φαινόμενο, που διαπερνά κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές διαφορές. Στην Ελλάδα, τα δεδομένα είναι ανησυχητικά: μία στις τρεις γυναίκες θα βιώσει κάποια μορφή βίας στη ζωή της. Η ενδοοικογενειακή βία, η σεξουαλική παρενόχληση και οι γυναικοκτονίες είναι μόνο μερικές από τις πιο φρικτές εκφάνσεις αυτού του προβλήματος.
Αυτό που κάνει τη βία τόσο δύσκολο να καταπολεμηθεί είναι ότι συχνά παραμένει αόρατη. Τα θύματα φοβούνται να μιλήσουν, ενώ η κοινωνία συχνά κλείνει τα μάτια. Ο ρόλος μας, λοιπόν, είναι να δώσουμε στις γυναίκες τη φωνή που τους αξίζει.
Το πρόβλημα της κακοποίησης έχει πολύ βαθιές ρίζες.
Είμαστε όλες εν δυνάμει θύματα!
Αν δεν ανοίξουν τα στόματα, αν τα θύματα δεν καταγγείλουν τη βία, αν εμείς που είμαστε γύρω τους, δίπλα τους δεν τους παροτρύνουμε να μιλήσουν, αν δεν ενεργοποιηθούμε ως πολίτες απέναντι σε αυτό το έγκλημα, δεν θα μπορέσουμε να σπάσουμε αυτό το φαύλο κύκλο αυτού του αόρατου εγκλήματος.
Η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, αλλά και γενικότερα της βίας, είναι πρώτιστα ζήτημα κουλτούρας. Αυτή η μορφή της βίας έγινε ανεκτή, θεμελιώθηκε ατύπως και επιβίωσε μέσα στο χρόνο, παρά τις σημαντικές μετεξελίξεις των κοινωνιών, την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη διεύρυνση των πολιτικών προστασίας, λόγω των στερεοτύπων.
Από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε. Να σπάσουμε τα στερεότυπα και να ξεπεράσουμε τα ταμπού. Αυτό δεν είναι υπόθεση του κράτους, αλλά της κοινωνίας μας. Η ισότητα των φύλων είναι συστατικό στοιχείο των σύγχρονων κοινωνιών, πρέπει όμως κάθε μέρα να την ενισχύουμε.
Ανάμεσα μας υπάρχουν εκατοντάδες γυναίκες που πίσω από το χαμόγελο τους κρύβουν καλά μικρές ή μεγάλες ιστορίες ψυχικής, συναισθηματικής, λεκτικής και σωματικής κακοποίησης.
Και δεν είναι απλά νοικοκυρές, άνεργες ή εξαρτημένες οικονομικά από τον σύντροφο τους… Είναι γιατροί, δικηγόροι, εκπαιδευτικοί, επιστήμονες, πολιτικοί, οικονομικά και επαγγελματικά ανεξάρτητες, που βιώνουν το φαινόμενο που αποκαλείται «random violence», «βία χωρίς αιτιολογία» και που για πολλούς λόγους δεν βρίσκουν τη δύναμη να μιλήσουν… δεν βρίσκουν τη δύναμη να ζητήσουν βοήθεια… δεν βρίσκουν τη δύναμη να φύγουν…
Είναι σημαντικό να μιλάμε, να ανοίξουν τα αυτιά μιας κοινωνίας που κωφεύει, δεν αντιδρά και δίνει άλλοθι σε άνδρες που ασκούν οποιαδήποτε μορφή βίας στις συντρόφους τους και στα παιδιά τους. Η βία δεν έχει θέση στην οικογένεια και δεν πρέπει να μένει για κανένα λόγο πίσω από κλειστές πόρτες.
Το πιο σημαντικό όμως είναι να μεγαλώνουμε παιδιά με ενσυναίσθηση και αγάπη, μακριά από ρατσιστικές, ομοφοβικές και σεξιστικές συμπεριφορές για αυτό και είναι ουσιαστικός ο ρόλος της εκπαίδευσης.
Ποιες είναι οι πιο σημαντικές αξίες που πρέπει να διδάξουμε στις νεότερες γενιές για να οικοδομήσουμε έναν πιο δίκαιο κόσμο για τις γυναίκες;
Οι μεγαλύτερη σύμμαχοι στη δική μου πορεία υπήρξαν οι γονείς μου οι οποίοι, παρότι είχα αδερφό, δεν έδειξαν ποτέ ότι παίζει ρόλο αν είσαι κορίτσι ή αγόρι. Είχα την αίσθηση ότι μπορώ να τα πετύχω όλα και δεν παίζει ρόλο το φύλο μου. Κατά δεύτερον υπήρχαν άνθρωποι που μου έδωσαν ευκαιρίες στη δική μου καριέρα συγκυριακά αυτοί ήταν όλοι οι άντρες, συχνά παίρνοντας και ρίσκα. Ακριβώς επειδή και εγώ ήμουν άνθρωπος που έπαιρνα ρίσκα δηλαδή σήκωνα το χέρι μου ακόμα και που εκεί που μπορεί να μην υπήρχε κανείς άλλος και έπαιρνα τις ευκαιρίες που μου δίνονται. Βέβαια πολλές φορές στην καριέρα μου μπορώ να θυμηθώ περιστάσεις που κάποιος διευθυντής μου είπε να μειώσω ταχύτητα με έναν τρόπο που μπορεί να χαρακτηριστεί πατερναλιστικός δεν ξέρω αν θα το έλεγε σε έναν άντρα.
Η κόρη μου μπορεί να ονειρεύεται;
Θα της έλεγα ότι μπορείς κι εσύ μεγαλώνοντας να βάλεις το λιθαράκι σου στην προσπάθεια αυτή. Να γίνεις ζωντανό παράδειγμα ισότητας και δικαιοσύνης στην καθημερινή σου ζωή, με τα λόγια και τις πράξεις σου.
Μη φοβηθείς να υψώσεις τη φωνή σου όταν βλέπεις να υπάρχουν αδικίες γύρω σου.
Δεν υπάρχουν ανώτεροι ή κατώτεροι άνθρωποι από σένα, υπάρχουν μόνο διαφορετικοί.
Να δείχνεις τον σεβασμό και την αγάπη που οφείλεις στον συνάνθρωπό σου. Μόνο έτσι όλοι μαζί μπορούμε να δημιουργήσουμε μια κοινωνία που θα θεωρεί την ισότητα και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια αυτονόητη και άρα δεδομένη.
Μην ξεχνάς ότι, μόνο αν όλοι ευαισθητοποιηθούμε για τη διεκδίκηση ίσων ευκαιριών, θα καταφέρουμε να ζήσουμε σε έναν καλύτερο κόσμο.
Να είσαι ο εαυτός σου και να κυνηγάς τα όνειρά σου. Να θυμάσαι ότι η ισότητα είναι αναφαίρετο δικαίωμά σου και ότι «ο ήλιος λάμπει για όλους».
Για μένα, οι αξίες της ισότητας, του σεβασμού και της αλληλεγγύης είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι για έναν καλύτερο κόσμο. Αυτές οι αξίες πρέπει να ενσωματωθούν από νωρίς, ώστε τα παιδιά να μεγαλώνουν με την πεποίθηση ότι ο κόσμος γίνεται πιο δίκαιος όταν όλοι συμβάλλουμε. Η εκπαίδευση δεν πρέπει να είναι μόνο ακαδημαϊκή, αλλά και μια διαδικασία διαμόρφωσης χαρακτήρα, όπου η ενσυναίσθηση και η δικαιοσύνη είναι πρωταρχικές.
Πιστεύετε ότι η ισότητα των φύλων είναι θέμα ατομικής ευθύνης ή απαιτεί συλλογική δράση από την κοινωνία συνολικά;
Ως γυναίκα, αντιλαμβάνομαι πως η πατριαρχία υπάρχει ακόμα εσωτερικευμένα και καθορίζει τις επιθυμίες και τις επιδιώξεις μας, όσο κι αν αγωνιζόμαστε ενάντια σε αυτήν. Ως μητέρα ενός νεαρού αγοριού, του μιλάω για την κυρίαρχη και τοξική αρρενωπότητα, τη συναίνεση, τη σεξουαλικοποίηση της γυναίκας στην ποπ κουλτούρα και ως επαγγελματίας αισθάνομαι ευθύνη να συμβάλω στο σπάσιμο της γυάλινης οροφής και των έμφυλων στερεοτύπων. Χρειαζόμαστε όμως τολμηρές δημόσιες πολιτικές που θα βοηθήσουν την κοινωνία να αλλάξει νοοτροπία. Ας αρχίσουμε από την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική και στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Η ισότητα είναι σαν ένα δίκαιο παιχνίδι όπου όλοι ξεκινούν από την ίδια αφετηρία, ανεξαρτήτως των προσωπικών τους προϋποθέσεων ή περιστάσεων. Είναι η πεποίθηση ότι κάθε άτομο διαθέτει αξία ανεκτίμητη και πρέπει να τυγχάνει δίκαιης και συμπαθητικής μεταχείρισης. Μας υπενθυμίζει ότι, παρά τις διαφορές μας, είμαστε όλοι αλληλένδετοι και αξίζουμε σεβασμό και ίσες ευκαιρίες για να αναπτυχθούμε.
Είναι ένας κόσμος όπου το ταλέντο και η σκληρή δουλειά νικούν, εξασφαλίζοντας ότι οι πόρτες ίσων ευκαιριών ανοίγονται για όλους όσοι τολμούν να ονειρεύονται.
Τα άτομα δεν κρίνονται από το χρώμα του δέρματός τους, το φύλο τους ή την κοινωνική τους θέση, αλλά από το περιεχόμενο του χαρακτήρα τους και τις μοναδικές ικανότητές τους. Η ισότητα μας ενδυναμώνει να ξεπεράσουμε τους περιορισμούς και να αγκαλιάσουμε την πραγματική μας δυναμική. Μας υπενθυμίζει ότι οι διαφορές μας δεν είναι εμπόδια προς αντιμετώπιση, αλλά πηγές δύναμης και έμπνευσης.
Η ισότητα είναι σαν τα παπούτσια! Γιατί και τα δύο πρέπει να ταιριάζουν ακριβώς, να είναι το ίδιο νούμερο, το ίδιο σχήμα και το ίδιο χρώμα!
Αν η ζωή ήταν ένα μουσικό όργανο, τότε η ισότητα θα έμοιαζε με το πιάνο.
Σκεφτείτε το: ένα πιάνο έχει άσπρα και μαύρα πλήκτρα.
Διαφορετικά, αλλά εξίσου σημαντικά.
Αν λείψει έστω και ένα πλήκτρο, η μελωδία δεν είναι πια ολοκληρωμένη.
Όμως, για αιώνες, κάποιοι προσπαθούσαν να παίξουν μουσική μόνο με τα άσπρα πλήκτρα.
Προσπαθούσαν να κάνουν τις γυναίκες να σωπάσουν.
Να τις κρατήσουν “συνοδευτική μουσική” αντί για πρωταγωνίστριες.
Να τους πουν ότι δεν μπορούν να παίξουν τη δική τους μελωδία.
Όμως, όπως και στο πιάνο, έτσι και στη ζωή, η αρμονία έρχεται από την ισορροπία.
Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στις γυναίκες του για την 8η Μαρτίου;
Να συνειδητοποιούμε επιτέλους ότι η κοινωνία χρειάζεται όλες τις φωνές.
Ότι η ισότητα δεν είναι προνόμιο, αλλά αυτονόητο.
Ότι μια γυναίκα μπορεί να είναι ό,τι θέλει: Επιστήμονας. Ηγέτης. Καλλιτέχνης. Οδηγός της αλλαγής.
Σκεφτείτε έναν κόσμο όπου η μουσική παίζεται ελεύθερα, χωρίς περιορισμούς.
Όπου κανείς δεν αναγκάζεται να παίζει “πιο σιγά” επειδή είναι γυναίκα.
Όπου όλες οι μελωδίες έχουν χώρο να ακουστούν.
Αυτός είναι ο κόσμος που ονειρευόμαστε.
Αυτός είναι ο κόσμος που πρέπει να δημιουργήσουμε.
Γιατί η ισότητα, όπως το πιάνο, δεν λειτουργεί αν δεν παίζουμε όλα τα πλήκτρα μαζί!
Χρειαζόμαστε δημιουργικούς ανθρώπους, ανθρώπους με ενσυναίσθηση, ανθρώπους που μπορούν να ανθίσουν ολοκληρωτικά. Ας εργαστούμε επιτέλους προς αυτήν την κατεύθυνση. Ας δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις που χρειάζονται για να συνεχίσει ο άνθρωπος να είναι άνθρωπος.
Ας δώσουμε στις γυναίκες τη θέση που τους αξίζει στην κοινωνία.
Ας τους επιτρέψουμε να συνθέσουν, να ηγηθούν, να δημιουργήσουν.
Κάθε μάχη που δίνεται, κάθε στερεότυπο που γκρεμίζεται, κάθε δικαίωμα που κατακτιέται είναι ένα βήμα μπροστά για ολόκληρη την κοινωνία.
Γιατί η ζωή είναι γυναίκα – και όταν η γυναίκα είναι ελεύθερη, δυνατή και ίση, τότε και η ζωή ανθίζει.
Γιατί η Γυναίκα δεν είναι απλώς ένας όμορφος στίχος. Είναι η μουσική που δίνει ρυθμό στη ζωή μας!
Και αυτόν τον ρυθμό, ας τον χορέψουμε μαζί! 🖋
