Η Κατερίνα Αδαμάρα είναι παιδαγωγός, θεατροπαιδαγωγός με μεταπτυχιακό (Master of Arts) από το Πανεπιστήμιο Τεχνών του Βερολίνου (UdK), αφηγήτρια με πτυχίο “Καλλιτεχνική Αφήγηση στην Τέχνη και την Εκπαίδευση” και πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Με αφορμή το πρόγραμμα STORIES UNITED, ένα βιωματικό σεμινάριο αφήγησης που απευθύνεται σε όλους/ες, όσους/ες ενδιαφέρονται για την τέχνη της αφήγησης, μιλήσαμε μαζί της γι αυτό, αλλά και για την δημιουργική δουλειά που γίνεται από τις “Τέχνες στο Μίξερ”, που σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κρήτης προσκαλεί άτομα με ή χωρίς προϋπάρχουσα εμπειρία στην αφήγηση ή/και στο θέατρο να συμμετέχουν σε μια σειρά συναντήσεων που επικεντρώνονται στην τέχνη της αφήγησης και καταλήγουν σε μια παράσταση.

Συνέντευξη Στέλιος Κουνδουράκης

Πόσο διαφορετικό είναι να σχεδιάζεις projects ή workshops για παιδιά από ότι για ενήλικες, που έγκειται οι διαφορές;

Όταν απευθύνεσαι σε παιδιά δεν κάνεις σεμινάριο. Σχεδιάζεις παράσταση, θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα, διαδραστικό παιχνίδι κ.ά. Στους ενήλικες μπορείς να κάνεις όλα τα παραπάνω αλλά και σεμινάριο επιπλέον. Η θεματική μπορεί να είναι ολόιδια, αλλά οι στόχοι να διαφέρουν.

Σε σχέση με τους /τις ενήλικες, έχουμε κάνει μέχρι τώρα σεμινάρια σε παιδαγωγούς που είναι από μόνοι /-ες τους μια ξεχωριστή κατηγορία, καθώς οι ίδιοι/-ες αφού βιώσουν μια δράση, στη συνέχεια την εφαρμόζουν και με τις δικές τους ομάδες παιδιών. Κατ΄αυτόν τον τρόπο λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές.

Πόσο βοηθάνε τα projects που κάνετε τα μικρά παιδιά για την μετέπειτα πορεία τους και την ομαλή κατανόηση όλων αυτών που τα περιβάλλει;

Το πόσο δεν μπορώ να το μετρήσω δυστυχώς, αλλά μπορώ να πω με σιγουριά ότι αυτός είναι ο στόχος, να βιώνουν και να κατανοούν τον κόσμο που τους περιβάλλει, να δημιουργούν δικούς τους κανόνες, να συνεργάζονται και να προτείνουν λύσεις σε προβλήματα.

Έτσι δημιουργώντας έναν “φανταστικό κόσμο” μέσα από το παιχνίδι, προβάρουν κατά κάποιον τρόπο συμπεριφορές και τρόπους διαχείρισης του έξω κόσμου. Η τέχνη έχει μια τεράστια δύναμη που είναι η δημιουργία από το μηδέν. Το να μπορείς να δημιουργήσεις κάτι εντελώς από την αρχή σου δίνει την ιδέα πως και ο κόσμος έξω ίσως μπορεί να αποδομηθεί και να κατασκευαστή από τη βάση του, διαφορετικά. 

Ποιες ήταν οι εμπειρίες σας από το εξωτερικό και τι κρατήσατε από αυτές;

Τα χρόνια μου στο εξωτερικό συμπίπτουν με τα χρόνια σπουδών μου στο μεταπτυχιακό (Θεατροπαιδαγωγική – Master of arts) στο Πανεπιστήμιο Τεχνών του Βερολίνου καθώς και του πτυχίου μου στο ίδιο Πανεπιστήμιο πάνω στην Αφήγηση ( Storytelling in Art and Education).

Έτσι οι εμπειρίες μου έχουν να κάνουν πολύ με τον κόσμο του Πανεπιστημίου. Εκεί (το 2012, όταν πρωτοπήγα) ένιωσα μια πολύ μεγάλη αποδοχή. Το ότι δεν ήμουν γερμανόγλωσση και το γεγονός ότι έρχομαι από άλλη χώρα δεν ήταν εμπόδιο αλλά δώρο. Έξω από το πανεπιστήμιο θυμάμαι το πόσο εντύπωση (θετική) μου έκαναν οι τόσες διαφορετικότητες που έβλεπα σε πολλά επίπεδα. Ήταν μια πραγματικά ανοιχτή και “πολύχρωμη” κοινωνία.

Είδα μοντέλα σχολείων που εδώ φαντάζουν ταινία επιστημονικής φαντασίας, είδα μορφές θεάτρου και τέχνης γενικότερα που τώρα βλέπω να υπάρχουν εδώ και ανθρώπους να θέλουν να ζουν σε μια πολυπολιτισμικό κοινωνία.

Ε, όλα αυτά σε αλλάζουν, σε επηρεάζουν με τρόπο βαθύ που ίσως δεν τα διακρίνεις στην μετέπειτα πορεία σου. Γίνονται ένα με εσένα και διαπερνούν όλο το φάσμα της δραστηριότητας σου. 

Ποια είναι η σχέση σας με το εξωτερικό, επαγγελματικά, αυτή τη στιγμή;

Προσπάθησα να πηγαινοέρχομαι όσο έμενα στην Αθήνα αλλά από τότε που ήρθα στην Κρήτη (2020) ήταν πιο δύσκολο. Μεσολάβησαν και οι καραντίνες και γενικά όλα τα πολιτιστικά είχαν λιγοστέψει. Τώρα όμως και αφορμή το Stories United- Ιστορίες που ενώνουν, το βιωματικό σεμινάριο για την τέχνη της αφήγησης έχουμε καλεσμένες εισηγήτριες από την Κωνσταντινούπολη.

Η Seyda Cevik και η Nazli Azazi είναι δύο από τις ιδρύτριες του Διεθνούς Κέντρου Αφήγησης Seiba και με τις οποίες έχουμε κάνει τις ίδιες σπουδές πάνω στην αφήγηση, μιλάμε την ίδια “γλώσσα”. Έτσι εμπνευστήκαμε μαζί αυτό το σεμινάριο που ξεκινάει στις 15 Φεβρουαρίου στο Ρέθυμνο!

Stories United, το τελευταίο και πιο πρόσφατο project που έχετε ετοιμάσει. Τι ακριβώς θα δούμε;

Αυτό το σεμινάριο καλεί όποιο άτομο ενδιαφέρεται για την αφήγηση και θα ήθελε να αποκτήσει μια περιεκτική, βιωματική αντίληψη της αφήγησης και στο τέλος να φτάσει στην παράσταση. Είναι δωρεάν καθώς πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και σε χρηματοδότηση του Υπουργείου Πολιτισμού και υλοποιείται σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Εργαστήριο Θεάτρου Κινηματογράφου Μουσικής στο ισόγειο του Ξενία, στο Ρέθυμνο.

Σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, 5 Παρασκευοσαββατοκύρακα οι συμμετέχοντες/-ουσες παίρνουν ένα εντατικό και περιεκτικό training, με βιωματικές δραστηριότητες όπου γνωρίζουν τις τεχνικές αφήγησης και συνθέτουν την παράσταση που θα παρουσιάσουμε στις 6 Απριλίου 2025, πάλι δωρεάν για το κοινό στο Ρέθυμνο.

Οι δηλώσεις συμμετοχής είναι έως 13/2/2-25 στο artsinthemixer@gmail.com

Πιστεύετε πως η τέχνη, το θέατρο, έχει τη δύναμη να θίγει κοινωνικά θέματα, να ευαισθητοποιεί προφανώς;

Και έχει και οφείλει να το κάνει. Όχι με τρόπο διδακτικό, αλλά με τρόπο ουσιαστικό. Η τέχνη ενέχει τη δημιουργία η οποία μας κάνει να βλέπουμε τα πράγματα με άλλο φίλτρο. Τονίζοντας κοινωνικά θέματα σε ένα ασφαλές καλλιτεχνικό περιβάλλον απελευθερώνει όλες τις δυνατότητες για επεξεργασία που ίσως στην καθημερινή ζωή μερικές φορές είναι δύσκολο να επεξεργαστούν.

Κι όσο πιο δύσκολο είναι ένα θέμα, τόσο με περισσότερο πείσμα οφείλει η τέχνη να είναι παρούσα. 

Κατερίνα Αδαμάρα

Η Κατερίνα Αδαμάρα είναι παιδαγωγός, θεατροπαιδαγωγός με μεταπτυχιακό (Master of Arts) από το Πανεπιστήμιο Τεχνών του Βερολίνου (UdK), αφηγήτρια με πτυχίο ‘Καλλιτεχνική Αφήγηση στην Τέχνη και την Εκπαίδευση’ και πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Έχει διακριθεί με τις υποτροφίες της Rosa-Luxemburg Stiftung και του UDK Berlin Career College και είναι μέλος του Πανελληνίου Δικτύου για το Θέατρο στην Εκπαίδευση. Την περίοδο 2015-2019 ζει στην Αθήνα αλλά συνεργάζεται με καλλιτεχνικούς φορείς στην Γερμανία: βοηθός- θεατροπαιδαγωγός στο κρατικό θέατρο Maxim Gorki Theater Βερολίνου (2015), δραματουργός του θεάτρου ντοκουμέντο για το Δίστομο και τις αποζημιώσεις “Unbeglichene Schuld(en) – Ανοιχτοί λογαριασμοί”, βοηθός καλλιτεχνικής επιμέλειας του φεστιβάλ σύγχρονου ελληνικού θεάτρου New Greek Wave στην Βρέμη (2018) και θεατροπαιδαγωγός-συνεργάτης του θεάτρου Grips Βερολίνου (2019).

Ως βοηθός σκηνοθεσίας συνεργάστηκε με την Συντεχνία του Γέλιου για τις παραγωγές ‘Πιο δυνατός κι απ΄ τον Σούπερμαν’ και ‘ο Μορμόλης’ (2018-2019). Το 2018 ιδρύει την ΑΜΚΕ Τέχνες στο μίξερ-παραστατικές τέχνες, στην οποία έχει ρόλο διαχειρίστριας και καλλιτεχνικής διευθύντριας, σχεδιάζει και υλοποιεί θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα, σκηνοθετεί παραστάσεις και διεξάγει σεμινάρια καταφέρνοντας συνεργασίες μεταξύ άλλων με το Πολιτιστικό Κέντρο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, την Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών-Block Festival, το Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών Τσιχριτζής, το Ίδρυμα Rosa-Luxemburg, την Athens Biennale 5to6, την Athens Comics Library, την Γερμανική Σχολή Αθηνών, το 4ο Φεστιβάλ Πειραματικής Αφήγησης Αθηνών,

το Quilombo Centro Cultural, την Τεχνόπολις Δήμου Αθηναίων , το φεστιβάλ Π100, το Kidot Festival, το 3ο Φεστιβάλ Αστυπάλαιας, τον Δήμο Αθηναίων καθώς και πολυάριθμα άλλα ιδιωτικά κέντρα δημιουργικών δραστηριοτήτων σε όλη την Ελλάδα. To 2018 ιδρύει την ΑΜΚΕ Τέχνες στο μίξερ.

Από το 2020 ζει στα Χανιά συνεχίζοντας την εργασία της ως δασκάλα στο δημόσιο σχολείο ενώ, παράλληλα εξάπλωσε την δραστηριότητα της ΑΜΚΕ και στην Κρήτη συνάπτοντας συνεργασίες με το ΔΗΠΕΘΕΚ, τον Δήμο Χανίων, Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Αγίου Νικολάου, τον ΔΟΚΟΙΠΠ και την ΚΕΠΠΕΔΗΧ ΚΑΜ Χανίων και μνημόνιο συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Εργαστήριο Θεάτρου Κινηματογράφου Μουσικής του Τμήματος Φιλολογίας.

Τέχνες στο μίξερ

Η ΑΜΚΕ «Τέχνες στο μίξερ-παραστατικές τέχνες» σχεδιάζει και υλοποιεί πολιτιστικές εκδηλώσεις για παιδιά και οικογένειες με βάση τις παραστατικές τέχνες. Η προσέγγιση είναι διεπιστημονική και δια-καλλιτεχνική καθώς η αλληλεπίδραση των τεχνών (θέατρο, αφήγηση, μουσική, χορός και εικαστικά) είναι αναπόφευκτη σε μια ολιστική προσέγγιση της αισθητικής παιδείας.

Τα στοιχεία από τις διαφορετικές τέχνες αναμειγνύονται και μέσα από τον πειραματισμό οδηγούμαστε σε υβριδικές μορφές τέχνης, οι οποίες θέτουν στο επίκεντρο τη διάδραση με τους συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες έχουν πάντοτε ενεργό ρόλο, είναι οι πρωταγωνιστές, ενώ η αφήγηση και η εξέλιξη της εκάστοτε παράστασης/εκδήλωσης επηρεάζεται από τους ίδιους και είναι κάθε φορά μοναδική κι ανεπανάληπτη.

Η δράση της ομάδας έχει ως κύριο στόχο την προαγωγή της πνευματικής καλλιέργειας, την ενίσχυση της κοινωνικοπολιτικής συνείδησης των πολιτών και της αλληλεγγύης ως τρόπο συνύπαρξης. Μέσω της ανάπτυξης και διάδοσης των παραστατικών τεχνών και της ανάδειξης τους σε πολιτιστικό, παιδαγωγικό, μορφωτικό και ψυχαγωγικό παράγοντα της κοινωνικής ζωής προάγει ένα νέο χειραφετητικό τρόπο καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας για παιδιά και νέους με ψυχαγωγικές, καλλιτεχνικές και εκπαιδευτικές προεκτάσεις.

Σε συνεργασία με φορείς, δήμους και πολιτιστικά ιδρύματα αναλαμβάνει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει πρωτότυπα εκπαιδευτικά εργαστήρια, προγράμματα και εκδηλώσεις. Από τον Οκτώβριο του 2018 έχει συνεργαστεί στην Αθήνα με το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, την Τεχνόπολη και τον Δήμο Αθηναίων, το παιδικό φεστιβάλ Π100, τον Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α, την ActionAid Hellas – ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, την Μ.Κ.Ο Ένα Παιδί-Ένας Κόσμος, το The Meet Market Athens, το six dogs, το Σπορείο-ΚοινΣεπ, το Pow WoW, το Show What, Τα Κρουστά της Τάκη, το Artποιώ, το dos- experiments in creativity, την plastelini (Κομοτηνή), το Art Attack axd (Αλεξ/πολη), την Αυλή των Θαυμάτων (Ρέθυμνο).

Στα Χανιά τον Σεπτέμβριο του 2021 υλοποίησε σε συνεργασία με την ομάδα Μυθογυρίσματα – Μουσικοσκαλίσματα τις “Γιορτές Τέχνης”, ένα διήμερο φεστιβάλ πολυθεματικών καλλιτεχνικών δράσεων για όλη την οικογένεια στο Καλλιτεχνικό Χωριό- Βερέκυνθος σε αποκλειστική χρηματοδότηση και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και με την υποστήριξη του Δήμου Χανίων.

Το 2022 συνεχίζει την συνεργασία του με τον Δήμο Χανίων παρουσιάζοντας παραστάσεις για παιδιά στο θέατρο Μίκης Θεοδωράκης “Μουσικό καρναβάλι όλο τρέλα με πολύχρωμα καπέλα” και “Παίζοντας το καρναβάλι των ζώων” και στο ΚΑΜ “Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία αλλιώς”, “Ένα καράβι χριστουγεννιάτικες ιστορίες” και “Φώτα και γιορτή, μεγάλοι και μικροί”.

Σε συνεργασία με τον μουσικό Γιάννη Παπατζανή αναλαμβάνει την οργάνωση παραγωγής του σεμιναρίου “Ο ρυθμός της τέχνης στην εκπαίδευση” και σε συνεργασία με τον ΔΟΚΟΙΠΠ υλοποιεί το πιλοτικό επιμορφωτικό πρόγραμμα για βρεφονηπιοκόμους “Καλλιτέχνες από κούνια”.

Από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού λαμβάνει δύο επιχορηγήσεις και υλοποιεί την έκδοση του βιβλίου – CD “Με έναν μανέ κι έναν μποχτσά” του Κ. Ελευθεριάδη, με προφορικές μαρτυρίες και μουσικές των Μικρασιατών της Βέροιας καθώς και το θεατροπαιδαγωγικό πρόγραμμα “Μ.Α.Ρ. Ι. Κ.Α- Μίλα. Άκου. Ρώτα. Ιστόρησε. Κατανόησε. Άλλαξε.” με ομάδες εφήβων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χανιά, Καλαμάτα, Ξάνθη, Σίφνο και Μήλο.

Το 2024 και πάλι υπό χρηματοδότηση  του ΥΠΠΟΑ υλοποιεί την θεατρική παράσταση για το έμφυλο ζήτημα “ΜΑΡΙΚΕΣ #δενπροκειταιγιαδιασημεςπερσονες” στο θέατρο ΕΛΕΡ, Αθήνα και τον Ιούλιο του ίδιου χρόνου το παρουσιάζει το έργο SOMNIA PACIS- ονειρευόμενοι την ειρήνη στην Φορτέτζα Ρεθύμνου στα πλαίσια του θεσμού Όλη η Ελλάδα Ένας Πολιτισμός. 🖋