Creativity

full of
positivity

Τρίτη
23 Ιουλίου 2024
Search
Close this search box.

Η εικαστικός & perfomer Μαρία Νικηφοράκη και το project «Υδάτινος Χορός: Το Σπήλαιο των Ελεφάντων», συνέντευξη!

Η Μαρία Νικηφοράκη είναι απ τα Χανιά αλλά ζει και εργάζεται μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου. Χρησιμοποιεί τη χορογραφία και το βίντεο προκειμένου να προσδώσει κοινωνική διάσταση στην κίνηση και το σώμα και επιτελεστικές πρακτικές για να αναδείξει το συναισθηματικό κόσμο ως πολιτική στάση. Αποφοίτησε από την Α.Σ.Κ.Τ. και το πανεπιστήμιο Goldsmiths.

Έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις και φεστιβάλ και έχει λάβει πολλά βραβεία όπως το βραβείο “ARTWORKS” του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, το “Trinity Laban Dance Award” του Πανεπιστημίου Trinity Laban Conservatoire of Music and Dance, Λονδίνο και το “Performance Voyage 3” Festival Video Performance Award από το Artists Association MUU, Ελσίνκι. Η Μαρία Νικηφοράκη είναι επιλεγμένη καλλιτέχνις στο Ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Sustainability is in the AiR” (SAiR) για το διάστημα  2024-2026 μεταξύ Λιουμπλιάνας, Πράγας, Μαδρίτης, και Αθήνας.

Συνέντευξη στον Στέλιο Κουνδουράκη

  • Σε καλωσορίζουμε στην Κρήτη και στο BEST. Πες μας δύο λόγια για το ποια είναι ακριβώς η τέχνη με την οποία ασχολείσαι;

Ασχολούμαι με την performance art και το film, και είναι αυτά με τα οποία επικοινωνώ την τέχνη μου. Έχω τελειώσει τη Σχολή Καλών Τεχνών και έχω κάνει και σπουδές στον χορό. Στο Λονδίνο ολοκλήρωσα το μεταπτυχιακό μου στις Καλές Τέχνες και στο Performance ενώ αργότερα έκανα ένα μεταπτυχιακό πάνω στο χορό. Εκείνο το χρόνο κέρδισα το «βραβείο χορογραφίας». Για να καταλάβει ο κόσμος, αυτό που κάνω είναι χορογραφία όχι όμως με την κλασική έννοια αυτής, ή όπως την έχει φανταστεί ο περισσότερος κόσμος. Είμαι εικαστικός που προέρχομαι από την Καλών Τεχνών αλλά τα ενδιαφέροντα μου στην πορεία στράφηκαν προς τον χορό. Ένα «πάντρεμα» αυτών των δύο έχω κάνει. Η χορογραφία με ενδιαφέρει όταν έχει ένα κοινωνικοπολιτικό πρόσημο. Όταν μπορεί η κίνηση και το σώμα, είτε περιλαμβάνει χορό είτε όχι, να μας κάνει να σκεφτούμε το σώμα ως πολιτική και τη σχέση που έχει με τα υπόλοιπα σώματα. Στο project «υδάτινος χορός: το σπήλαιο των ελεφάντων» το έργο είναι φεμινιστικό. Το σώμα παίζει τον σημαντικότερο ρόλο σε αυτό που θα δείτε, κι επειδή η performance art έγινε μέσα στο νερό έπρεπε να γυριστεί σε film. Δεν θα μπορούσε να γίνει η παρουσίαση μέσα στο σπήλαιο, γι αυτό και θα το δείτε σε film. Ένα film που γυρίστηκε με έξι (6) κάμερες, κάτι που θα σας το αναλύσω παρακάτω, για τις δυσκολίες και την ευρηματικότητα της όλης παραγωγής.

  • Γυρίζεις Κρήτη για την έκθεση που θα δούμε και ουσιαστικά είναι η πρώτη φορά που έρχεσαι μετά από χρόνια.

Το καλλιτεχνικό μου ταξίδι, κι αυτό που είχα φανταστεί, ξεκίνησε με την Σχολή Καλών Τεχνών. Δεν πιστεύω ότι θα μπορούσε κάτι να με γυρίσει πίσω στα Χανιά έκτοτε. Η αναζήτηση μου στον καλλιτεχνικό χώρο απλά είχε άλλες προσλαμβάνουσες. Μέχρι τώρα, δεν έτυχε. Υπήρχαν ταξίδια, υπήρχαν μεταπτυχιακά, πράγματα που ήθελα να κάνω κι όλα αυτά έγιναν στο εξωτερικό.

  • Πες μας τι ακριβώς είναι το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Sustainability is in the AiR» (SAiR) στο οποίο έχεις επιλέγει για το διάστημα  2024-2026 μεταξύ Λιουμπλιάνας, Πράγας, Μαδρίτης, και Αθήνας;

Είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα που διαρκεί δύο χρόνια και έχει ως θεματική την βιωσιμότητα και την τέχνη. Προφανώς και επιλέχτηκα, μαζί με άλλη μία καλλιτέχνιδα από Ελλάδα, επειδή το έργο μου, στο σύνολό του, έχει να κάνει με την βιωσιμότητα. Όπως και το έργο που θα δείτε την Τετάρτη στα εγκαίνια της έκθεσης στα Χανιά. Έχει πολλά «layers» από οικολογία, πως μπορούμε δηλαδή να σκεφτούμε οικολογικά παράλληλα και με τον φεμινισμό. Η πρότασή μου είχε να κάνει με τελετουργία και βιωσιμότητα. Έχω ήδη βρεθεί στην Ισπανία, για 3 μήνες, ενώ θα πάω 3 μήνες στη Πράγα και 3 μήνες στη Λιουμπλιάνα. Το αποτέλεσμα όλων αυτών θα αποτυπωθεί σε μία έκθεση, θα γίνει μάλλον στην Ελλάδα, και θα συμμετέχουν και άλλες έξι καλλιτέχνιδες από τις άλλες τρεις πόλεις που συμμετέχουν σε ίδιο πρόγραμμα.

  • Πιο απ όλα τα project, με τα οποία έχεις συμμετάσχει και ενδεχομένως έχεις βραβευτεί, είναι το αγαπημένο σου και γιατί.

Νομίζω αυτό που θα δουν όλοι στα Χανιά την Τετάρτη, το «Υδάτινος Χορός: Το Σπήλαιο των Ελεφάντων». Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει κάποιο project που μπορώ εύκολα να ξεχωρίσω. Υπάρχουν πολλά που δεν μπορώ να τα ξεχάσω και για την θεματολογία τους αλλά και για την εκτέλεσή τους. Ένα project που με διαμόρφωσε αρκετά σαν εικαστικό, ήταν μία συμμετοχή μου στο πάρκο Ελευθερίας, στην Αθήνα, σε μια έκθεση για τους καλλιτέχνες που πήραν το βραβείο artworks 2019. Η ιδιαιτερότητα της performance εκείνης ήταν η ανάγκη που ένιωσα στα ρίσκα που παίρνω και είναι κάτι που τελικά αυτό που με χαρακτηρίζει και με διαμορφώνει σαν καλλιτέχνιδα. Είμαι αρκετά χαρούμενη γι αυτό. Ένα άλλο project που θυμάμαι έντονα ήταν μία performance που έκανα live στα πλαίσια του προγράμματος της πολιτιστικής πρωτεύουσας της Ευρώπης, στην Ελευσίνα. Μία συγκινητική performance για μένα, στην οποία πάλι πήρα πολλά ρίσκα. Η τέχνη πάντα θα σε συγκινεί όταν παίρνεις ρίσκα, όταν δεν ξέρεις που θα σε βγάλει όλο αυτό. Το Α και το Ω σε ό,τι κάνω. Αν δεν ξέρω που θα με βγάλει, αν δεν τσαλακωθώ, αν δεν εκτεθώ, δεν αγχωθώ δεν νομίζω ότι θα κάνω το «μεγάλο» έργο.

  • Πως ξεκινάς ένα project, τι προσλαμβάνουσες έχεις, κι από που εμπνέεται η εικαστικός Μαρία Νικηφοράκη? Πώς προσεγγίζεις τη δημιουργική διαδικασία;

Η πιο ειλικρινής απάντηση που μπορώ να σου δώσω είναι ότι ένα project το ξεκινάω με τη διαίσθηση που έχει να κάνει με το ένστικτο. Ένα πολύ μεγάλο μέρος της παραγωγικής διαδικασίας που περιγράφω είναι διαίσθηση και ένστικτο. Σίγουρα έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλα μου τα έργα είναι αυτοβιογραφικά και βιωματικά. Τίποτα δεν είναι τυχαίο. Το έργο «Υδάτινος Χορός: Το Σπήλαιο των Ελεφάντων» μιλάει για τη γέννηση μίας αγέλης θηλαστικών, με εντελώς τυχαίο, ή όχι, ότι με βρίσκει έγκυο αυτή τη περίοδο (γέλια). Αυτό είναι πάντα η αρχή, μετά μπορώ να πω ότι βάζω μηχανισμούς της εκπαίδευσης που έχω λάβει, μίας εκπαίδευσης στον χορό και την κίνηση αλλά και εκπαίδευση στην κριτική τέχνη, ας το πούμε έτσι. Πως μπορούμε δηλαδή να σκεφτούμε κριτικά γύρω από την τέχνη. Θα πάρω κάποιες αποφάσεις που εναρμονίζονται πολιτικά και κοινωνικά με το μήνυμα που θέλω να περάσω. Το πώς μπορούμε να φτάσουμε στην ελευθερία είναι ένα γενικό μήνυμα που θέλω να περνάω πάντα με την τέχνη μου και τα έργα μου, να υπάρχει ένα νόημα σε ό,τι κάνω, ένα πολιτικό μήνυμα.

  • Πιστεύεις ότι το καταφέρνεις αυτό;

Νομίζω ότι κάνω ό,τι μπορώ γι αυτό. Για να είμαι συνεπής με τον εαυτό μου και για να είμαι διεγερμένη με ένα έργο, σε έκσταση συγχρόνως, θα πρέπει να υπάρχει ένα πολιτικό μήνυμα που να ταυτίζομαι με αυτό και να θεωρώ ότι μπορώ να το καταφέρω μέσω αυτού του έργου. Φυσικά με εναλλακτικό τρόπο, όχι άμεσα. Δεν θα μιλήσω για φεμινισμό κατ’ ιδίαν, θα μιλήσω μέσω εναλλακτικών τρόπων της τέχνης, μίας προσέγγισης με επιστημονική φαντασία που είναι πιο έμμεσο και με εκφράζει πολύ καλύτερα. Επίσης θέλω να σας πω ότι για να καταφέρω όλο αυτό που περιγράφω, τον τρόπο προσέγγισης ή ολοκλήρωσης των έργων παίζει σημαντικό ρόλο η ομάδα που κρύβεται πίσω από όλο αυτό. Η ομάδα που θα επιλέξω. Στη διαίσθηση και στο ένστικτο για αρχή και λίγο πριν το ξεκίνημα του έργου στην όσο καλύτερη γίνεται σύνθεση ομάδας, στην οποία επενδύω πάρα πολύ, κάθε φορά.

  • Φοβάσαι τον πειραματισμό ή χωρίς αυτόν δεν θα υπήρχαν οι δουλειές με τις οποίες έχεις συστηθεί στον εικαστικός χώρο και κοινό;

Χωρίς πειραματισμό δεν μπορείς να φτάσεις εκεί που θες, ούτε θα πάρεις ποτέ το αποτέλεσμα που πρέπει. Δεν υπάρχει συγκίνηση και πίστεψέ με είναι κάτι που θέλω να το βλέπω και στους άλλους καλλιτέχνες γύρω μου να συμβαίνει. Είμαι αυθόρμητη σαν καλλιτέχνιδα και μ αρέσουν και τα αυθόρμητα έργα, τα ακομπλεξάριστα. Μπορεί να μην πετύχουν στο τελικό τους στόχο αλλά ξεκίνησαν με αυθορμητισμό και αισιοδοξία. Έργα αβέβαια, που δεν ξέρεις που θα σε οδηγήσουν. Ανακαλύπτω την τέχνη με την ζωή να είναι «ένα», μία βιωματική τέχνη, να βαδίζουν μαζί συνεχώς, τίποτα by the book που λένε.

  • Είναι δύσκολο να παντρέψεις τη φύση με την κίνηση του σώματος, την ύλη με τον ήχο και την εικόνα με το συναίσθημα;

Πολλά από αυτά που κάνω, τα κάνω διαισθητικά. Όλα αυτά που κάνω τα προκαλούν αυτά που περιγράφεις. Στην εικόνα και το συναίσθημα νομίζω ότι δεν κάνω και πολλά εγώ, είναι ένας «γάμος» από μόνος του υπαρκτός. Όλα τα συναισθήματα που σου βγαίνουν προφανώς και έχουν αφετηρία αυτά που θα δεις. Στη φύση και στη κίνηση του σώματος θα σου πω ότι εγώ σε ένα project δουλεύω συνήθως με το τοπίο. Μελετάω το τοπίο και την κίνηση που ενδεχομένως συνδέεται με αυτό, με φυσικό τρόπο. Για παράδειγμα στο project που έκανα στο πάρκο Ελευθερίας, στην Αθήνα, έπρεπε να παρουσιάσουμε σε δημόσιο χώρο μία performance, άρα εμπνεύστηκα από αυτά που είδα εκεί. Αυτά που συμβαίνουν, όπως σώματα που γυρίζουν γύρω από το άγαλμα του Ελευθέριου Βενιζέλου, κάτι που μου προκάλεσε διάφορους συνειρμούς. Με το θέμα του έργου να είναι «ένα δυστυχισμένο μνημείο» προσκάλεσα μία ομάδα παιδιών από τη Σενεγάλη να παρουσιάσουμε μαζί την performance που βασιζόταν πολύ πάνω στο χορό, μία ερωτική χορογραφία. Η κίνηση του σώματος δεν ήρθε τυχαία, είναι αυτή που ούτως η άλλος γίνεται σε ένα δημόσιο χώρο. Τα παιδιά από την Αφρική χορεύουν σε δημόσιο χώρο, απλά κανείς δεν τα ονομάζει performance. Και στο τωρινό project, στη σπηλιά, ζήτησα από τα κορίτσια, τις δύτριες, να μιμηθούν τα θαλάσσια θηλαστικά, τις φώκιες. Άρα η κίνηση με τη φύση για να σου απαντήσω είναι αλληλένδετη. Παίρνω ένα κομμάτι της κίνησης, το μεταμορφώνω και το παρουσιάζω πίσω σαν performance. Για το τρίτο σκέλος της ερώτησης θα σου πω απλά ότι ο ήχος είναι η ύλη μου στα project μου. Δεν κάνω έργα με ύλη, ποτέ.

  • Πες μας για το 2019 όπου έλαβες από την ARTWORKS βραβείο στο πλαίσιο του Προγράμματος Υποστήριξης Καλλιτεχνών Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Ήταν το πρώτο μου βραβείο στην Ελλάδα, το 2019, ένα βραβείο που έδινε το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος σε πολλούς καλλιτέχνες της χρονιάς μου. Αφορούσε τη δουλειά που είχα κάνει μέχρι εκείνη τη στιγμή σαν καλλιτέχνης. Ένα βραβείο που σε βραβεύει για το σύνολο του έργο σου, για την πορεία σου. Έπεσε συγκυριακά και με την επιστροφή μου στην Ελλάδα από το εξωτερικό, και έκτοτε μένω εδώ.

  • Λονδίνο, Βερολίνο, Γαλλία, Φιλανδία πόσο διαφορετικό είναι το κοινό και τι διαφορές έχεις διακρίνει μεταξύ του κοινού σε κάθε χώρα;

Υπάρχουν σίγουρα διαφορές από χώρα σε χώρα στο καλλιτεχνικό κοινό. Είναι οι «εικόνες» που έχουν σαν background στη κάθε χώρα. Σε πολλές από αυτές ισχύει το ότι δεν σοκάρονται εύκολα. Έχουν δει πολλά, γνωρίζουν και είναι έτοιμοι για οποιαδήποτε μορφή τέχνης και παρουσίασης. Βέβαια σε σχέση με το παρελθόν, σήμερα έχω παρατηρήσει ότι και στην Ελλάδα έχουν αλλάξει αρκετά πράγματα. Είναι πιο απαιτητικό το ελληνικό κοινό πλέον από άλλες χώρες. Εγώ προσωπικά έχω περισσότερο άγχος όταν παρουσιάζω κάτι εδώ από ότι στο εξωτερικό.  

  • Είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζεις δουλειά σου στην Κρήτη και τα Χανιά;

Είμαι ιδιαίτερα χαρούμενη που θα δείξω το συγκεκριμένο έργο, που γυρίστηκε στα Χανιά, εδώ στην πόλη από την οποία κατάγομαι. Με πάρα πολλούς ντόπιους συνεργάτες να συμμετέχουν σε αυτό. ναι είναι η πρώτη φορά που παρουσιάζω δουλειά μου στην Κρήτη.

  • Πες μας για το project «Υδάτινος Χορός: Το Σπήλαιο των Ελεφάντων», πως ξεκίνησε η ιδέα, πόσο χρόνο σου πήρε να την υλοποιήσεις και τι προβλήματα προέκυψαν, αν προέκυψαν.

Όταν έκανα ένα project στην Αμοργό μου ήρθε η ιδέα για το τωρινό θέμα που θα δείτε. Εκεί εκτέθηκα για πρώτη φορά στην ελεύθερη και αυτόνομη κατάδυση. Ερωτεύτηκα την θάλασσα και την κατάδυση ως εργαλείο για να μιλήσουμε για το σώμα, τη ζωή αλλά και το θάνατο. Στα πλαίσια του πειραματισμού μου με τη χορογραφία, το σώμα και την πολιτική μου βγήκε η ιδέα να κάνω μία υποβρύχια χορογραφία. Είχα μία πρόσκληση από την επιμελήτριά μου Ελένη Ρήγα, στα πλαίσια του προγράμματος των Υδάτινων Κοινών στο Atopos, να δημιουργήσω ένα έργο στην ιδέα που είχα. Σίγουρα από τις πρώτες αποφάσεις που πάρθηκαν ήταν να γίνει στο συγκεκριμένο σπήλαιο, στο Δράπανο, εντελώς διαισθητικά. Ήθελα ένα περιβάλλον με νόημα.

Δεν ήξερα τίποτα από υποβρύχια κατάδυση, είχα άγνοια γι αυτό πήρα δίπλωμα για το open water και ένα δεύτερο δίπλωμα για στεγανή κατάδυση. Μπαίνοντας χειμώνα στο σπήλαιο έπρεπε να προφυλαχτούμε(ώ) από το κρύο. Ο κάθε ρόλος του καθενός στην ομάδα, σε όλο αυτό το project, ήταν σημαντικός. Είχα τους καλύτερους, είμαι πλέον σίγουρη γι αυτό. Είναι σημαντικό το όραμα που έχεις να ταυτίζεται και με την ομάδα σου. Με τις δύτριες για παράδειγμα, Άννα Ηλιάδου, Fayrouz El Mehdawi και Anastasia Kutkovska, όταν τους είπα τι πρόκειται να κάνουμε στη σπηλιά, είχαν την συγκίνηση που

αποζητούσα. Ταυτίστηκαν συναισθηματικά με ένα έργο που θα μιμούνταν τα θαλάσσια θηλαστικά, θα μιλούσαμε για τη ζωή μέσα στο νερό, για τα σώματα νερού, για φεμινισμό. Σε κάποιες γυναίκες να ξέρετε όταν τους λες ότι θα πραγματοποιηθεί ένα έργο με ένα φεμινιστικό πρόσημο, το οποίο γίνεται με έναν εναλλακτικό τρόπο, τους συγκινεί. Άρα το συναίσθημα εμπεριέχεται έτσι κι αλλιώς γιατί πιστεύουν κι αυτές. Γι αυτό μπορώ να πω ότι η επιλογή από πλευράς μου δεν μπορεί να γίνει αν δεν υπάρξει αυτή η συναισθηματική ταύτιση του μηνύματος που θέλω να περάσω. Ήθελα η χορογραφία να συντελείται από γυναικεία σώματα.

Το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών ήρθε να παίξει τον σημαντικότερο ρόλο σε όλο αυτό το project. Η εμπλοκή με επιστήμονες, για να διαφυλαχτεί ότι όλο αυτό που εγώ έχω ονειρευτεί θα μπορώ να το κάνω χωρίς να επέμβω στον φυσικό πλούτο και την θάλασσα. Συνεργάστηκα με τους επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ, Δρ. Γιάννη Ίσσαρη, Δρ. Μαρία Σαλωμίδη, Δρ. Τάνια Ζερβουδάκη, Άρη Προσπαθοπουλο, Πολύτιμη Ιόλη Λάρδη, Ελένη Κυτίνου και Ανδρονίκη Παρδάλου.

Έφτιαξα λοιπόν την χορογραφία, την εμπνεύστηκα από την κίνηση των θαλάσσιων θηλαστικών, όπως οι φώκιες που διασχίζουν το νερό στριφογυρίζοντας το κορμί τους, κάτι που θα το δείτε να συμβαίνει. Τα δελφίνια με τους δελφινισμούς, επίσης θα το δείτε στην χορογραφία, τις πάπιες που βουτάνε απευθείας μέσα στο νερό κοιτώντας την κοιλιά τους, κι άλλες πολλές κινήσεις που θα αποτυπωθούν από τις δύτριες και την χορογραφία. Επίσης πολλά  άλλα θηλαστικά με διάφορες κινήσεις, ακόμα και το γυναικείο φύλλο έχει την συμμετοχή του σε όλο αυτό, ο χορός των μαγισσών κυκλικά, να στροβιλίζονται ή να στέκονται είναι ένα παράδειγμα.

Είναι η γέννηση μέσα στη σπηλιά μίας αγέλης θηλαστικών, ενός νέου είδους. Η οποία αγέλη ανακαλύπτει την σπηλιά, την κίνηση τους, το σώμα τους, το φύλλο τους και η συνέχεια της πρώτης πράξης θα είναι η φυγή τους από αυτή. Άρα θα υπάρξει και συνέχεια. Θα βγει η αγέλη έξω από τη σπηλιά. Θα επισκεφτεί ένα ναυάγιο, μέχρι εκεί θα σας πω.

Έτσι λοιπόν έχουμε ένα project που εμπνέεται από τη θαλάσσια βιολογία και τις πολιτικές του φύλλου. Στην εφαρμογή του έργου έχω τις καλύτερες, τις πρωταθλήτριες όπου με πρόβες στην πισίνα ξεκινήσαμε. Έχω την σκηνοθεσία αλλά είμαι σε όλο αυτό μέσα ολοκληρωτικά, πίσω από τις κάμερες, μέσα στο νερό συνέχεια όμως. Με αρκετή βοήθεια κι απ τον προπονητή των κοριτσιών Δημήτρη Κούμουλο. Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες ήταν ότι γυρίστηκε Γενάρη μήνα, με ό,τι συνεπάγεται με αυτό. Σχεδόν έναν χρόνο μας πήρε να το ολοκληρώσουμε, πήγαμε, φύγαμε λόγω καιρού, μία ομάδα που κατέβαινε από Αθήνα και ήθελε υπομονή και επιμονή για να ολοκληρωθεί. Ένα project με 6 κάμερες, οι 3 πάνω στα κορμιά των δυτριών, μία στο κάτω μέρος της σπηλιάς, μία στο πάνω μέρος και άλλη μία στον κάμεραμαν που τις ακολουθούσε μονίμως. Ένας συγχρονισμός εικόνας από πολλές πλευρές για την καλύτερη αποτύπωση της όλης χορογραφίας. Υποβρύχιος κινηματογραφιστής ήταν ο Γιάννης Ίσσαρης, ενώ το μοντάζ είναι του ταλαντούχου Μιλτιάδη Χριστίδη και τη μουσική την έχει γράψει ο Μανόλης Μανουσάκης.

Επίσης κλείνοντας την παρουσίαση του project που θα δει ο κόσμος εδώ στα Χανιά να πω ότι παράλληλα θα δουν άλλες δύο δουλειές μου. Μία υποβρύχια συνέντευξη με την Δρ Μαρία Σαλωμίδη, η οποία βρίσκεται στο βυθό της θάλασσας κι εγώ από πάνω, έξω από το νερό και μιλάμε με ένα σύστημα ενδοεπικοινωνίας υποβρύχιο. Μιλάμε για το πώς η ίδια ως βιολόγος και επιστήμονας, με το γεγονός ότι είναι γυναίκα, αντιμετώπισε διάφορα προβλήματα. Και άλλο ένα βίντεο με τα κορίτσια και τα εργαστήρια της σύλληψης της ιδέας της χορογραφίας.

  • Ποιο είναι το δυσκολότερο κομμάτι στη ζωή ενός καλλιτέχνη;

Να παραμένει καλλιτέχνης παρόλο που πληγώνεται. Να μην χάσει την αυτοπεποίθησή του. Ένας καλλιτέχνης πληγώνεται από τις αποτυχίες, από τις απορρίψεις, από πάρα πολλά. Κι εγώ πέρασα τέτοια στάδια, αλλά έγινα καλύτερη. Όποιος αντέχει τον πόνο για μένα επιβιώνει μετά. Μαθαίνεις να προχωράς.

  • Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο κοινωνικός ρόλος της τέχνης και του εικαστικού καλλιτέχνη σήμερα;

Σίγουρα η τέχνη αποτελεί ένα εργαλείο επικοινωνίας. Μίας προτροπής αλλαγών και ένα εργαλείο συγκινήσεων. Προσωπικά η τέχνη οφείλει να έχει ένα κοινωνικό και πολιτικό στρώμα αλλαγής.  

  • Ποιοι είναι πίσω από όλο αυτό, γιατί σίγουρα για να πραγματοποιηθεί κάποιοι έπαιξαν το ρόλο τους.

Σίγουρα σημαντικό ρόλο έπαιξε η ανεξάρτητη επιμελήτρια του Atopos και παραγωγός του όλου project, Ελένη Ρήγα, που με προσκάλεσε να το παρουσιάσω. Με στήριξε από την πρώτη στιγμή και σε όλες τις δυσκολίες ήταν εκεί. Οι δύτριες φυσικά και ο άνδρας μου Μάικ, ο οποίος έκανε όλη την παραγωγή και χωρίς αυτόν δεν θα είχε γίνει τίποτα. Φυσικά ο Χανιώτης Νικόλας Γιαννουλάκης, μία άψογη συνεργασία με τον diving master, τον άνθρωπο που ανέλαβε όλη την κατάδυση, την ασφάλεια και πραγματοποίηση αυτής και ο Μανόλης Μανουσάκης που έγραψε την μουσική και τον ανέφερα νωρίτερα.

Η έκθεση «Υδάτινος Χορός: Το Σπήλαιο των Ελεφάντων» διοργανώνεται από το Γραφείο των Υδάτινων Κοινών, ATOPOS cvc στο πλαίσιο του προγράμματος ATOPOS UNBOUND και υποστηρίζεται από την Περιφέρειας Κρήτης, τον Δήμο Χανίων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Χανίων. Το ομώνυμο οπτικοακουστικό έργο πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη του ATOPOS cvc, της Περιφέρειας Κρήτης, του Δήμου Χανίων και της Κοινωφελούς Επιχείρησης Πολιτισμού και Περιβάλλοντος Δήμου Χανίων – Κέντρου Αρχιτεκτονικής της Μεσογείου (Κ.Ε.Π.ΠΕ.ΔΗ.Χ.–Κ.Α.Μ.), όπως και του Δήμου Αποκορώνου.🖋