Αν ανατρέξει κάποιος στα λεξικά μπορεί εύκολα να βρει και να διαβάσει την εννοιολογική προσέγγιση της λέξης Ελευθερία. Το θέμα όμως είναι, έπειτα από κάθε θεωρητική ανάλυση, να αναζητήσουμε και να διαπιστώσουμε εμπειρικά και βιωματικά τι συμβαίνει πραγματικά στη ζωή και αν η εννοιολογική προσέγγιση συνάδει με την πραγματικότητα.
Είμαστε λοιπόν πραγματικά ελεύθεροι σήμερα; Ζούμε σύμφωνα με την αξία της και μέσα στην Ελευθερία ή έχουμε ερήμην μας ή και με τη σύμφωνη συγκατάθεση μας μετατραπεί σε ανθρώπους αδύναμους και ανήμπορους να αναλάβουμε την ευθύνη της Ελευθερίας μας και πρωτίστως της εσωτερικής;
Οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι με το να ζούμε με ψευδαισθήσεις που δρουν ως παυσίπονα στον πόνο από μια ασθένεια που απαιτεί θεραπεία, δεν κάνουμε τίποτα άλλο παρά να παρατείνουμε το χρόνο και την επικινδυνότητα της ασθένειας καθιστώντας τους εαυτούς μας ανεύθυνους για αυτό το οποίο καλούνται να πράξουν και να αναλάβουν, προκειμένου να θεραπευτούν.
Η Ελευθερία μας ως άτομα, όχι μονάχα φυσικά μα και πνευματικά, – διότι πρωτίστως είναι καθαρά πνευματική υπόθεση η ελευθερία – είναι η κατάσταση στην οποία ερχόμαστε έπειτα από πολυετή και πολύ κοπιαστική καθώς και επίπονη εργασία με τον εαυτό μας. Ελευθερία δεν αποτελεί ο ατέρμονος και πολλές φορές ανυπόστατος δικαιωματισμός, ούτε η ασύδοτη και δίχως την παραμικρή ευθύνη συμπεριφορά. Μα με βεβαιότητα θα τολμούσα να πω ότι Ελευθερία αποτελεί το ακριβώς αντίθετο. Ελευθερία είναι η πλήρης ανάληψη ευθύνης μέσα σε πλαίσιο ιερών αξιών και ιδανικών της ζωής για την προάσπιση τους.
Κανένας άνθρωπος δεν είναι ελεύθερος με χρόνια δυσεπίλυτα και άλυτα προβλήματα, πρακτικά, ψυχολογικά ή πνευματικά με την ευρεία έννοια. Κανένας άνθρωπος που ζει υπό τη σκιώδη καθοδήγηση από τα πάθη του και τις συνεχώς αυτό-δικαιολογημένες του αντιδράσεις εις βάρος άλλων ανθρώπων δεν είναι ελεύθερος. Κανένας άνθρωπος που απαιτεί ελευθερίες δίχως πρωτύτερα να αναλάβει τις ευθύνες μα και τις συνέπειες δεν είναι ελεύθερος.
Η πλήρης άρνηση των πρότερων ευθυνών μα και η μη αποδοχή της κάθε συνέπειας, αποτελούν μονάχα ένα δείγμα μια κοινωνίας ναρκισσιστικής, μιας κοινωνίας σε «νηπιακή» θα έλεγε κανείς κατάσταση στην κλίμακα της ωριμότητας. Μιας κοινωνίας που σα μωρό επιζητά συνεχώς την προσοχή και να λαμβάνει δίχως τη δύναμη να επιστρέψει τα αντίστοιχα, σε ευθύνη και ωριμότητα.
Η Ελευθερία λοιπόν, προϋποθέτει μεγάλο και διαρκή αγώνα. Ασταμάτητη υπεράσπιση πανανθρώπινων αξιών και ιδανικών που δεν προσβάλουν και δεν κακοποιούν ανθρώπους μα και συνειδήσεις. Η Ελευθερία έχει μόνιμο σύμμαχο την ευθύνη και η ευθύνη έχει πάντα ως απώτερο σκοπό τον άνθρωπο και την αυτοπραγμάτωση του. Τον άνθρωπο και την εξέλιξη του σε όλα τα επίπεδα. πνευματικό, ψυχολογικό, πρακτικό. Η ευθύνη δεν προσβάλλει μα ούτε και δημιουργεί προϋποθέσεις για «ακόλουθους».
Η Ευθύνη και η Ελευθερία ως σκοπό έχουν να σταθείς κάποτε ατόφιος και καθαρός και να αναλογιστείς ποια είναι η χρησιμότητα και η ευθύνη σου στην μια και τόσο σύντομη ζωή σου. Η Ελευθερία σε αναγκάζει να αναλάβεις την ευθύνη σου και να σε βρεις και να σε τοποθετήσεις με σθένος και αγωνιστικότητα στο νόημα της ζωής σου, το οποίο αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου νοήματος της ζωής. Η Ευθύνη και η Ελευθερία δε δημιουργούν αντίγραφα. Αποτελούν το έναυσμα ή τα «εργαλεία» για την εργασία της αυτοανακάλυψης και της αυθεντικοποίησης σου. Την αναζήτηση του ενός, του αυθεντικού σου εαυτού που κείτεται εντός σου και αναμένει να τον ανακαλύψεις, να τον αποδεχτείς, να τον θεραπεύσεις και να τον εμφανίσεις πρώτα εμπρός σου κι έπειτα στον κόσμο. Να τον προσφέρεις και να αποτελείς μέρος ενός θεϊκού σχεδίου.
Οι εποχές μας όμως, εξυπηρετούν την εξομοίωση, εξυπηρετούν τα αντίγραφα, εξυπηρετούν την απομάκρυνση από τα εντός σου τα ξεκάθαρα και τα αληθινά και την περίπλεξη ενός εσωτερικού εαυτού ενσωματωμένου σε σύνολα μέσα από επιρροές τεχνητές δίχως κανέναν ουσιαστικό προορισμό. Η πλήρης και άνευ αξιών και ιδανικών παρεχόμενες σήμερα «ελευθερίες» οδηγούν σε συμπεριφορές αυτοκαταστροφικές και πολλές φορές αυτό-εξευτελιστικές αφού δημιουργούν εντέχνως κάθε μέσο – μεταμφιεσμένο ως δικαίωμα- για να υπάρχεις δίχως ταυτότητα ψυχική και πνευματική.
Μα δεν υπάρχει ευκολότερος τρόπος να σε ελέγξουν, απ’ το να σε αφήσουν να αυτό-εξευτελίζεσαι, να σε αφήσουν να κερδίζεις με επιτυχία το δικαίωμα σου στην αυτοκαταστροφή, να σε αφήσουν να πιστεύεις ότι είσαι πραγματικά ελεύθερος χωρίς ταυτότητα. Να σου επιτρέψουν να χαθείς μέσα στην ανυπαρξία της ανευθυνότητας σου. Δεν υπάρχει πιο εύκολος τρόπος να γίνεις “σκλάβος” απ’ το να γίνεσαι έρμαιο ερήμην σου, στην απελπιστική σου ανάγκη να ταΐσεις με ψίχουλα την ψυχή σου, αφού με τόσα σε έμαθαν πως χορταίνει. Πολύ λυπηρή η συνειδητοποίηση ότι ενώ η ζωή αναβλύζει αρμονία, αγάπη, σοφία, ομορφιά και μια απέραντη αγκαλιά ο άνθρωπος ψάχνει να βρει το νόημα και την αλήθεια της ζωής και της ελευθερίας στο βούρκο.
Κάνουμε λοιπόν στ’ αλήθεια βήματα προς την Ελευθερία ή προς την πλήρη υποδούλωση;
Με εκτίμηση, Μελίνα Σαριδάκη.🖋
