Η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) είναι από τις πιο συχνές νευροβιολογικές διαταραχές της παιδικής ηλικίας, η οποία συνεχίζεται σε ένα βαθμό και στην ενήλικη ζωή. Τη συναντάμε σε ποσοστό 7- 9,5% στην Ελλάδα, 3:1 υπέρ των αγοριών. Στις περισσότερες περιπτώσεις η αναγνώριση της διαταραχής γίνεται με την ένταξη των παιδιών στο σχολείο, λόγω των αυξημένων απαιτήσεων σε συγκέντρωση, προσοχή, οργάνωση και συμμόρφωση σε κανόνες, παρόλα αυτά τα συμπτώματα μπορούν να κάνουν την εμφάνισή τους από τη προσχολική ηλικία.
Οι αιτίες της διαταραχής δεν είναι απόλυτα σαφής, με έρευνες να αναδεικνύουν γενετικούς παράγοντες, με αυξημένο κληρονομικό υπόβαθρο, στο 70-80% των περιπτώσεων. Άλλοι παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν είναι η προωρότητα, η έκθεση σε τοξικές ουσίες ( μόλυβδος), το αλκοόλ, το κάπνισμα και το υπερβολικό άγχος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αλλά και εγκεφαλικές βλάβες. Ένα δυσλειτουργικό, ασταθές οικογενειακό περιβάλλον, όπως και η έλλειψη γονικού ελέγχου μπορούν να συμβάλλουν στην επιδείνωση των συμπτωμάτων της ΔΕΠΥ σε συμπεριφορικό και συναισθηματικό επίπεδο.
Τα πυρηνικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ είναι η απροσεξία, η υπερκινητικότητα και η παρορμητικότητα, που εξελίσσονται και διαφοροποιούνται όσο μεγαλώνει το άτομο. Ανάλογα λοιπόν με τα συμπτώματα που επικρατούν σε κάθε παιδί διακρίνεται στο τύπο Απροσεξίας, Παρορμητικότητας / Υπερκινητικότητας και στο Συνδυασμένο τύπο.
Στο τύπο Απροσεξίας σε γενικές γραμμές το παιδί δε μπορεί να συγκεντρωθεί, διασπάται εύκολα από άσχετα ερεθίσματα. Κάποιες φορές φαίνεται σα να μην ακούει όταν του μιλάνε, δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες, χάνει τα πράγματά του και αποφεύγει εργασίες που απαιτούν πνευματική προσπάθεια. Επίσης, δυσκολεύεται να οργανωθεί σε διάφορους τομείς και κάνει λάθη απροσεξίας.
Ο δεύτερος τύπος Υπερκινητικότητας/ Παρορμητικότητας, μας δίνει την εικόνα ενός παιδιού που δυσκολεύεται να παραμείνει στη θέση του, κοιτάει συνέχεια γύρω του και πειράζει τους άλλους. Συνήθως κουνάει τα χέρια του, τα πόδια του, στριφογυρίζει στη καρέκλα, τρέχει και σκαρφαλώνει υπερβολικά. Μιλάει συνεχώς, διακόπτει και απαντά πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση, δυσκολεύεται να περιμένει και να ακολουθήσει κανόνες σε ένα παιχνίδι.
Ο τρίτος Συνδυασμένος τύπος παρουσιάζεται με κάποια συμπτώματα απροσεξίας αλλά και υπερκινητικότητας/ παρορμητικότητας.
Επιλογικά, θα λέγαμε ότι είναι μεγάλο το εύρος των συμπτωμάτων και διαφέρει από άτομο σε άτομο, στη ποσότητα αλλά και την ένταση, που μπορεί να εκδηλωθούν. Η έγκαιρη παρέμβαση, σε συνδυασμό με συμβουλευτική στους γονείς και συνεργασία με το σχολικό περιβάλλον έχει δείξει πολύ θετικά αποτελέσματα στην εξέλιξη των παιδιών.
