To Ίδρυμα Γεωργίου και Αριστέας Μαμιδάκη / G. & A. Mamidakis Foundation δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις, αφού διαδραματίζει από το 1988 ένα κρίσιμο ρόλο στην ενίσχυση και προώθηση της σύγχρονης τέχνης και του πολιτισμού στην κοινότητα και την στήριξη της αέναης παιδείας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Με γνώμονα την αγάπη για την τέχνη, και την πεποίθηση πως οι έννοιες πολιτισμός και φιλοξενία οφείλουν να είναι αλληλένδετες, το 1988 η CEO της blue.gr Τζίνα Μαμιδάκη διοργάνωσε το πρώτο Συμπόσιο Τέχνης στο ξενοδοχείο Minos Beach Art Hotel, ένα διεθνές φόρουμ για τη σύγχρονη γλυπτική. 32 διεθνείς καλλιτέχνες και 5 επιμελητές κατέφθασαν στο ξενοδοχείο, όπου για ένα διάστημα δημιούργησαν σε αυτόν τον ιδιαίτερο τόπο. Η επιτυχία του πρώτου Συμποσίου οδήγησε στην πραγματοποίηση ακόμα δύο, το 1990 και το 1993. Το δεύτερο Συμπόσιο Τέχνης προσκάλεσε 16 καταξιωμένους καλλιτέχνες και 6 ομιλητές από τη Μεσόγειο για να εξερευνήσουν την ιδέα μιας Νέας Μεσογειακής Πολιτιστικής Ταυτότητας. Τρία χρόνια αργότερα, και λίγο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, το τρίτο Συμπόσιο, διερευνώντας τη σχέση τέχνης και πολιτικής, συγκέντρωσε 22 καλλιτέχνες που είχαν βιώσει τον περιορισμό ολοκληρωτικών καθεστώτων.
Κάπως έτσι μπήκαν τα θεμέλια για μια εμβληματική συλλογή σύγχρονης γλυπτικής που σήμερα απαριθμεί περισσότερα από 70 έργα σε μόνιμη έκθεση, αποτελώντας παράθυρο στους καλλιτεχνικούς πειραματισμούς του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα. To Sculpture Garden του ξενοδοχείου Minos Beach Art – μια κοινή κληρονομιά του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη και της bluegr – αποτελεί ταυτόχρονα ξεχωριστή οντότητα και αναπόσπαστο κομμάτι του συγκεκριμένου τόπου.
Η Τζίνα Μαμιδάκη ίδρυσε το Κοινωφελές Ίδρυμα Γεωργίου και Αριστέας Μαμιδάκη ως φόρο τιμής στους γονείς της. Με κεντρικό πυλώνα την καλλιτεχνία και τον πολιτισμό, και μέσα από συνεργασίες με επιμελητές, καλλιτέχνες και φορείς σε Ελλάδα και εξωτερικό, το Ίδρυμα επινοεί, συντονίζει και υλοποιεί δράσεις που στηρίζουν τη δημιουργία νέων έργων τέχνης και προωθούν τη σύγχρονη δημιουργία, την ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση και την καινοτομία που γεννά η τέχνη ως σημαίνον και σημαινόμενο του σύγχρονου κοινωνικού γίγνεσθαι. .Εκτός των τριών Συμποσίων Τέχνης (1988, 1990 & 1993), με τα χρόνια το Ίδρυμα έχει προωθήσει την τέχνη και τον πολιτισμό μέσω πολλών ομαδικών και ατομικών εκθέσεων και συνοδευτικών καταλόγων, καθώς και αρκετών αναθέσεων site specific έργων. Επιπλέον, μέσω πληθώρας εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εμπνέει τις δημιουργικές δυνάμεις της νέας γενιάς προσφέροντας έδαφος για μάθηση, πειραματισμό και εξέλιξη. Υλοποιεί πρωτοβουλίες και δραστηριότητες με σκοπό την εξοικείωση μικρών και μεγάλων με τη σύγχρονη τέχνη και πολιτισμό: σειρές σεμιναρίων με θέμα την ελληνική μυθολογία, εκπαιδευτικές ξεναγήσεις, και καλλιτεχνικά εργαστήρια για μαθητές.
Η θέσπιση του Βραβείου Τέχνης το 2019 αποτελεί επιστέγασμα μιας τριακονταετούς προσπάθειας ενίσχυσης της σύγχρονης καλλιτεχνικής ηγεσίας. Δίνει την ευκαιρία σε σύγχρονους καλλιτέχνες να δημιουργήσουν εικαστικό έργο σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης της δημιουργίας και ανάδειξής του, που περιλαμβάνει φιλοξενία, χρηματοδότηση, επιμέλεια έκθεσης, συνεργασίες, αλλά και συλλεκτική δραστηριότητα με δημόσιο πρόσωπο. Το έργο παραμένει σε μόνιμη έκθεση, και εντάσσεται στη συλλογή του Ιδρύματος και σε μια σημαντική πολιτιστική κληρονομιά.[1]
Το Πρόγραμμα Φιλοξενίας (Residency Programme) [2] αποσκοπεί στην ανάπτυξη δικτύων συνέργειας και συνεργασίας, και στην ώσμωση ανθρώπων από τον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού. Ο θεσμός εγκαινιάστηκε τον Οκτώβριο 2022, και η έναρξη πραγματοποιήθηκε μεταξύ 15-22 Οκτώβρη 2022, στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης με ένα εντατικό residency διάρκειας μιας εβδομάδας με σκοπό την προώθηση της δημιουργικής αλληλεπίδρασης μεταξύ επαγγελματιών του πολιτισμού . Πήραν μέρος 9 fellows και 6 καλεσμένοι ομιλητές, οι οποίοι κάτω από την ευρύτερη θεματική «Φροντίδα: Οικονομίες Ευδαιμονίας», εξερεύνησαν τρόπους με τους οποίους μπορεί να διερευνηθεί η έννοια της φροντίδας διατηρώντας πάντα το μαχητικό της περιεχόμενο. σε όλες τις εκφάνσεις της, αλλά και τις συνέπειες της έλλειψης αυτής. Από το πρόγραμμα έχει προκύψει μια πρόσφατη έκδοση με τίτλο : Φροντίδα : Οικονομίες Ευδαιμονίας[3]
Με κάθε δράση και πρωτοβουλία που ενεργοποιεί, και θέλοντας να ανταποκρίνεται πάντα στα σύγχρονα ζητήματα, το Ίδρυμα Γ. & Α. Μαμιδάκη επιδιώκει στη δημιουργία και διατήρηση ενός δικτύου με φορείς και ανθρώπους από διάφορα επιστημονικά πεδία και κλάδους του πολιτισμού, το οποίο θα συνεχίζει να μεγαλώνει, προσφέροντας αμοιβαία υποστήριξη και ευκαιρίες για μελλοντικές συνεργασίες, εστιάζοντας πάντα στην ώσμωση μεταξύ εντοπιότητας και σύγχρονων θεωρητικών και εικαστικών διερευνήσεων, και σε εκείνα τα χαρακτηριστικά τα οποία είναι πανανθρώπινα και διαχρονικά.
Η Συλλογή Τέχνης του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη φιλοξενεί σήμερα περισσότερα από 70 έργα σύγχρονης τέχνης κορυφαίων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών[4], κατά τη διάρκεια μιας περιόδου κατά την οποία η πανδημία COVID-19 έχει θέσει τη φροντίδα στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων διεθνώς, το έργο εστιάζει στην ανάγκη συλλογικού επανασχεδιασμού των κανόνων και των διαδικασιών πολιτιστικής δημιουργίας ως μιας ριζοσπαστικής πράξηςς φροντίδας.
Μετά την πρώτη του επιτυχημένη εκδοχή το 2022 όπου εξερευνήθηκε η έννοια της φροντίδας, το Ίδρυμα Γ & Α Μαμιδάκη συνεχίζει να στοχεύει στην έρευνα, στην παραγωγή νέας γνώσης και στον εμπλουτισμό της ελληνικής βιβλιογραφίας, εστιάζοντας στις Οικολογίες της Φροντίδας. Το φετινό Πρόγραμμα Καλλιτεχνικής Έρευνας & Φιλοξενίας συγχρηματοδοτείται από το Creative Europe και οι προσεγγίσεις και τα αποτελέσματα του θα παρουσιαστούν την επόμενη χρονιά με τη μορφή έντυπης και ηλεκτρονικής δημοσίευσης. Φέτος το Residency πραγματοποιείται σε συνεργασία με τους WHW, Idensitat, State of Concept Athens και το Κέντρο Νέων Μέσων και Φεμινιστικών Πρακτικών από το Creative Europe.
Το CARE ECOLOGIES [5]είναι ένα πολύπλευρο έργο βασισμένο σε δίκτυο μεταξύ συνεργατών από την Ελλάδα, την Κροατία και την Ισπανία που δραστηριοποιείται στους τομείς της παραγωγής έργων τέχνης, της προώθησης της σύγχρονης τέχνης στο εγχώριο και διεθνές κοινό τέχνης, ενισχύοντας μια ισχυρή σχέση μεταξύ των σύγχρονων καλλιτεχνικών πρακτικών και του κοινωνικού χώρου. , μέσω της έρευνας και της εκπαίδευσης.
Η μεθοδολογία που επιλέχθηκε για το έργο «Οικολογίες Φροντίδας» στοχεύει στη δημιουργία στενής συνεργασίας στον νότο της Ευρώπης, μεταξύ καλλιτεχνών, επιμελητών, στοχαστών, ερευνητών και άλλων πολιτιστικών παραγόντων μέσω διεπιστημονικών προγραμμάτων. Το προτεινόμενο έργο δεσμεύεται να ενσωματωθεί στην εθνική κοινωνική και πολιτιστική ζωή, διατηρώντας παράλληλα ισχυρή διεθνή εστίαση.
Η φιλοσοφία πίσω από αυτό το έργο είναι να αυξηθούν οι ευκαιρίες για διεθνείς συνεργασίες, επαγγελματική ανάπτυξη και παραγωγή κατοικιών με προσανατολισμό τη φροντίδα. Το έργο εκδηλώνει αυτήν την αποστολή μέσω ενός συνεκτικού και συμπληρωματικού συνόλου πακέτων εργασίας που εκτός από τις δραστηριότητες διαχείρισης/συντονισμού και επικοινωνίας/διάδοσης, περιλαμβάνουν επίσης δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων (κατοικίες), δικτύωση και ανταλλαγή γνώσεων και δράσεις καλλιτεχνικής και δημιουργικής έκφρασης που είναι όλα αφοσιωμένα στη δημιουργία πλατφόρμων για συνομιλία, έρευνα, μάθηση και καλλιτεχνική δημιουργία. Από αυτή την άποψη, η κυκλοφορία καλλιτεχνών και έργων, η αυξημένη πρόσβαση και συμμετοχή σε πολιτιστικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες, καθώς και η εμπλοκή και ανάπτυξη του κοινού, αναμένεται να συμβάλουν στην ενεργοποίηση ενός πιο βιώσιμου καλλιτεχνικού δημόσιου χώρου.
Στο πλαίσιο του 2ου Residency προγράμματός του, το Ίδρυμα απεύθυνε ανοικτή προς κάθε τύπου καλλιτέχνη, ακτιβιστή, αρχιτέκτονα, ερευνητή, ποιητή, συγγραφέα, μεταφραστή ή ακαδημαϊκό να πάρει μέρος. Στο φετινό Πρόγραμμα Καλλιτεχνικής Έρευνας & Φιλοξενίας υλοποιήθηκαν έτσι εντατικά με επιτυχία και μεγάλο ενδιαφέρον. Διαδραστικά ερευνητικά και βιωματικά workshops με συνεργάτες-επαγγελματίες του χώρου από την Ελλάδα και το εξωτερικό σε ελληνική και ξένη γλώσσα αντίστοιχα. Οι θεματικές που προσεγγίστηκαν ήταν η φροντίδα και η επιμέλεια, η πολιτική και η ηθική της φροντίδας και του καταναλωτισμού, η φροντίδα και η γλώσσα, η φροντίδα και η ηγεσία.
Το δεύτερο ερευνητικό residenency μου έδωσε την μοναδική ευκαιρία να βιώσω την ώσμωση των έργων τέχνης στους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους στο Minos Beach Art Hotel τον ανεκτίμητο πλουραλισμό της αλληλεπιδραστικής σχέσης μεταξύ καλλιτεχνών, επιμελητών ερευνητών ακαδημαϊκών την αρμονική ατμόσφαιρα που εκτινάσσει στο ύψιστο σημείο την έμπνευση το ενδιαφέρον την ανάπτυξη ιδεών και το μοίρασμα καλών πρακτικών. Μια ανεκτίμητη εμπειρία για το επιστημονικό μου πεδίο της πολιτισμικής επικοινωνίας και της πολιτιστικής διαχείρισης σε μια ατμόσφαιρα λιτή αλλά τόσο επιμελημένη. Ένα μοναδικό βίωμα με τα ατόφια χαρακτηριστικά της κρητικής φιλοξενίας από την ανθρώπινη δύναμη του ξενοδοχείου αλλά και με τη συγκλονιστική απλότητα της αισθητικής που υποστηρίζεται μοναδικά σε κάθε σημείο της ξενοδοχειακής μονάδας με την καθαρότητα της αρχιτεκτονικής του φόρμας τις διακριτικές παροχές συνετά εναρμονισμένες για την υποστήριξη της φροντίδας χωρίς να απειλείται η εμπειρία στη γαλήνια θαλπωρή του κρητικού τοπίου.
Την γονιμοποιό επίδραση της σύγχρονης καλλιτεχνικής έκφρασης σε ένα φυσικό περιβάλλον με ολοφάνερη τη μέριμνα να παραμείνει άθικτη η ομορφιά και η αυθεντικότητα του διαλόγου τους
Ο διάλογος με την κ. Γιώτα Δημητρίου Διευθύντρια του Ιδρύματος ενδυνάμωσε ιδεατά την πολυαισθητηριακή εμπειρία συμμετοχής μου στη ροή του προγράμματος:
Το πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας που πραγματοποιήθηκε με την επιστημονική ευθύνη του Ιδρύματος Γ&Α Μαμιδάκη στο Minos Beach art hotel από 14-23 Οκτώβρη ήταν εντατικό με πολλές ώρες εργαστηρίων και παρουσιάσεων. Πώς θα χαρτογραφούσατε το αποτύπωμα της διάδρασης των συμμετεχόντων; Ποιο το επόμενο βήμα;
Πρόκειται για ένα συνεργατικό πρόγραμμα φιλοξενίας με το οποίο αποσκοπούμε στη δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου για συνύπαρξη, συζήτηση, workshops και επιτόπια έρευνα. Στόχος δεν είναι τόσο η μοναχική δημιουργία όσο η ανάπτυξη δικτύων συνέργειας και υποστήριξης μεταξύ των συμμετεχόντων, κατά τη διάρκεια αλλά και μετά το πέρας του προγράμματος. Σκοπός μας εξ’ αρχής ήταν να δημιουργήσουμε τις απαραίτητες συνθήκες ώστε να σχηματιστεί ένα πνεύμα κοινότητας μεταξύ των fellows, κάτι που μετά και την ολοκλήρωση του 2ου προγράμματος φέτος τον Οκτώβρη, βλέπουμε πως πετυχαίνει. Η συνεργασία μας συνεχίζεται και μετά το πέρας της εβδομάδας στην Κρήτη, καθώς δουλεύουμε προς ένα συνεργατικό project περισσότερα για το οποίο θα ανακοινώσουμε την άνοιξη του 2024.
Ποια η προοπτική των παρεμβάσεων του και πως αυτές συναντούν την κοινωνική και επικοινωνιακή πολιτική του Ιδρύματος Μαμιδάκη; Η τέχνη που σηματοδοτεί το επικοινωνιακό αποτύπωμα του οργανισμού σας στη πορεία του χρόνου πως διαμεσολαβεί στο ζήτημα της ηθικής της φροντίδας και του καταναλωτισμού;
Ομοίως και με το θεσμό του ετήσιου Βραβείου Τέχνης που θέσπισε το Ίδρυμα το 2019, το πρόγραμμα Residency πραγματοποιείται στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης συνεχίζοντας μια παράδοση φιλοξενίας καλλιτεχνών και θεωρητικών που ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του ’80 με τα Συμπόσια Τέχνης τα οποία πραγματοποιούνταν στο ξενοδοχείο Minos Beach. Αποστολή μας είναι η ενίσχυση και προώθηση της σύγχρονης τέχνης και πολιτισμού, η μετάδοση γνώσης και η στήριξη της αέναης παιδείας. Σε μια πορεία εξωστρέφειας, προσπαθούμε πάντα να ακούμε και να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες των επαγγελματιών του πολιτισμού. Η διευκόλυνση της μετακίνησης μετά από δύο χρόνια πανδημίας ήταν στις προτεραιότητές μας όταν σχεδιάζαμε το πρόγραμμα residency. Παράλληλα, θέλαμε να αντιπροτείνουμε μοντέλα αποανάπτυξης (degrowth), τοπικοποίησης και βιωσιμότητας, εφιστώντας, εμμέσως, την προσοχή στη νέα επερχόμενη ‘ερημοποίηση’ των τουριστικών περιοχών, καθώς και στην πολυδιάστατη κρίση της φροντίδας η οποία συνεχώς διευρύνεται.
Είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις κάποιο από τα 70 έργα τέχνης από τη συλλογή του Ιδρύματος Μαμιδάκη. Μονάχα περιδιαβαίνοντας ξανά και ξανά τους κήπους και τις ακτές του Minos Beach Art Hotel να τα αφουγκραστείς στην ψιθυριστή συνομιλία τους με τη φύση το θρόισμα των ανέμων τον ρυθμικό παφλασμό των κυμάτων. Είναι ολοφάνερο ότι οι καλλιτέχνες έχουν δημιουργήσει in situ έμπνευση από το περιβάλλον με στόχο να αναδείξουν και να εντείνουν την αισθητική της γεωμορφολογίας του χωρικού σημείου που είναι εγκατεστημένα. Κομβικές χωρικές επιλογές που αιχμαλωτίζουν τη θέαση και ενεργοποιούν το ξεδίπλωμα της σκέψης με απόλαυση και ενδιαφέρον για ταξίδια συναρπαστικά των αισθήσεων και των ιδεών.
Κάθε έργο τέχνης είναι μια δυναμική αισθαντική επιτέλεση στο φυσικό τοπίο. Χρειάζεσαι άπλετο χρόνο για να απολαύσεις την αποκωδικοποίηση των πολλαπλών αναγνώσεων των εικαστικών αναπαραστάσεων την επικοινωνία της υποδήλωσης και των συνδηλώσεων του την ερμηνεία των επιπέδων των σημασιών τους. Τα σχήματα, τα χρώματα, οι ρυθμιστικοί τους κανόνες σε διάφορους βαθμούς αφαίρεσης διαμορφώνουν μια δυναμική επικοινωνία της εικαστικής έκφρασης που πραγματώνεται με σκοπό την προσέγγιση της αλήθειας και του ωραίου μέσω της ενεργούς όρασης.[6] Η ενεργός όραση έχει σκοπό την αναζήτηση της σταθερότητας και της γνώσης σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο.[7]
Οι περιγραφές των σημασιών του εικαστικού αναφέρονται σε κάτι πιο ευρύ από το οπτικό που προσδιορίζεται από την εκπαιδευτική προσέγγιση των εικαστικών τεχνών ως τρίπτυχο που αποτελείται από εικαστική θέαση σκέψη και δημιουργία. Η εικαστική θέαση ως εμπειρία βίωμα και πολιτισμικό φαινόμενο που προϋποθέτει την καλλιέργεια του ατόμου και την ανάπτυξη δεξιοτήτων ώστε να μπορεί να επεξεργάζεται νοητικά τα εικαστικά έργα είτε ως δημιουργός είτε ως θεατής (Σάββα , 2011).
Με βάση την αρχή της ενεργούς όρασης όπως περιγράφηκε αδρομερώς παραπάνω η δική μου στάση ανάγνωση ερμηνεία σύνδεση με ενδεικτικά έργα τέχνης του Sculpture Garden που στο πλαίσιο της θεματικής οικολογίες φροντίδας θεωρώ ότι ενδυναμώνουν την αναζήτηση της σταθερότητας και της ισορροπίας της γνώσης στο σύγχρονο μετανεωτερικό κοινωνικοπολιτισμικό γίγνεσθαι που ρέει αέναα.
Eleni Mylonas, Χάρης (1988)
Η συγκλονιστική γλυπτική μορφή με εκφραστικό μέσο το σχοινί της δημιουργού HELEN MYLONAS είναι η κορυφαία έκφραση της οικολογίας της φροντίδας. Πολύσημο έργο τέχνης που στο φυσικό θαλασσινό τοπίο προκαλεί δέος και σεβασμό με την ευρηματική αναπαράσταση του ανθρώπου από σχοινί να ισορροπεί το βάρος του ξύλινου φορτίου του. Μορφή καθαρή που παραπέμπει άμεσα στο απτό, στο συγκεκριμένο, στο γνήσιο. Το γλυπτό εμφορείται από τη διαχρονική αλήθεια της ιερότητας της χειρωνακτικής εργασίας. Αποπνέει μια ήπια δύναμη εσωτερική που προσδίδει στην κίνηση του
την ενατένιση του αύριο, καθώς κουβαλά την αγωνία ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα. Το σημείο που ξεπροβάλλει είναι ιδανικό γιατί τεκμηριώνει τη σχέση του με τη θάλασσα και τον τόπο και το σχοινένιο του δέρμα, αποκαλύπτει έναν άρρηκτο δεσμό ουσιαστικό, ανθεκτικό, ακέραιο που κλείνει στο εσωτερικό του μια γνήσια ανταποδοτική σχέση σε αυτό που φροντίζει. Γιατί είναι ολοφάνερη με μια σιωπηρή διαδικασία η προσήλωση, η αφοσίωση και η δύναμη που εκπέμπει το σχοινί, καθώς πλέκεται χωρίς κανέναν κόμπο, για να ακτινοβολήσει τη ένταση στη γλώσσα του σώματος, προκειμένου να πετύχει άρτια τον στόχο με έναν βηματισμό που δεν πτοείται από εμπόδια.
Ήπιες γεωμετρίες ορίζουν τη γλυπτική δημιουργία της Μυλωνά, δυναμικοί άξονες που διαπερνούν και διαμορφώνουν κυριολεκτικά με την οικολογία της φροντίδας, μια αέναη συνομωσία με το φως και το μπλε της αρμύρας, μια ποιητική αφαίρεση της ανθρώπινης φιγούρας που ξεχειλίζει από τρυφερό άρρηκτο δέσιμο της ανθρώπινης ολότητας με τον χώρο.
Giorgos Gyparakis, «1 sec», Ελλάδα , 2019
Γλυπτική εγκατάσταση μεγαλόπρεπη και έντονα αφηγηματική, με το ποιητικό πλέγμα των γραμμών της να αιφνιδιάζει με την πολυπλοκότητα και την ταυτόχρονη ισόρροπη αρμονική της στάση, καθώς υποδέχεται τους επισκέπτες του ξενοδοχείου. Το εκφραστικό μέσο που επιλέγει ο Γυπαράκης, το συρμάτινο υλικό, υποβάλλει τον θεατή στον χρόνο που αιωρείται στο ασυνείδητο, ως σύνθετο πλέγμα του κύκλου της ζωής, ως ένα ρυθμικά σκεπτόμενο αίσθημα δυνατό, στην ροή ενός
δευτερόλεπτου, ένα ποιητικό ισοζύγιο εν σοφία ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι της μνήμης και της λήθης Η έκφραση του ψυχισμού που καταμαρτυρεί , κάνει μορφές και περιεχόμενα να συγκροτούν αδιαίρετα μια συναρπαστική πλαστική φόρμα που σφύζει από την δύναμη του περιεχομένου της! Μπερδεμένες διαδρομές «του ανθρώπινου εωτερικού», αποζητούν τη φροντίδα ενός τρισδιάστατου συντακτικού σε μια ποιητική φιλοξενίας. Φροντίδα επενδυμένη στην οικολογία και την πληρότητα της γαλήνης του ονειρικού κρητικού τοπίου που θα απελευθερώσει την ενεργητική όραση για να μετουσιώσει κάθε απλή εικόνα σε ένα αισθητικό γεγονός. 1 δευτερόλεπτο αρκεί για να συνδέσει τον τοπογραφικό προσδιορισμό με την υπέρβαση του , το ανάστατο εσωτερικό με την αφαιρετική του αποδόμηση και τη λυρική διάχυση σε έναν κόσμο που προσδοκά και αξιοδοτεί την νηφαλιότητα και την ακρίβεια του ευαίσθητού παρατηρητή. Η απόδραση 1 δευτερολέπτου αρκεί για να χαράξει μια πορεία στον χώρο και τον χρόνο, αποφορτίζοντας τον περιπατητή από τις ρωγμές μιας βιωμένης εμπειρίας.
Katia Roka, Ο Μίτος της Αριάδνης (1988)
Το νήμα της Αριάδνης σηματοδοτεί τα τυπικά διαχρονικά χαρακτηριστικά του μύθου της γυναίκας. Έρωτας, νίκη του συντρόφου, φυγή από τον πατρικό οίκο, θάνατος, εγκατάλειψη, διαγράφει στο περιθώριο του μύθου την υπαρξιακή πορεία της γυναίκας. Αντιμέτωπη με τα θέματα που πραγματεύεται ο μύθος, την απόρριψη και την εγκατάλειψη, τη μητρότητα και τον θάνατο, αντιστέκεται στον μονοσήμαντο κόσμο της ανδρικής κυριαρχίας η δημιουργός Κάτια Ρόκα και υπενθυμίζει την σχετικότητα των ανθρώπινων πράξεων με ένα τεράστιο κόκκινο κουβάρι που υπονοεί εύγλωττα τη νοηματική πυκνότητα του διαχρονικού μύθου. Ιστορίες του αρχαίου πυρήνα της ζωής που δεν περιγράφονται, αλλά συνδηλώνονται από τη θέση του μίτου και προσκαλούν σε φροντίδα αναστοχαστική και «αει παρούσα» για την ίαση της διφορούμενης αλήθειας, στη γλώσσα ενός αρχαίου χρησμού Στο έργο το τεράστιο κόκκινο κουβάρι μετουσιώνεται στο ποιητικό
συμφραζόμενο- φόντο του κρητικού τοπίου , σε πνευματική φόρμα που παρακολουθεί και εντείνει τη ρυθμικότητα αν κάποιος θελήσει να το ξετυλίξει νοερά… Στο βάθος ο κρητικός ουρανός με τις αυστηρές φόρμες των βράχων, των δέντρων και των ανθρώπινων μορφών που κινούνται σε μια φαντασιακή ολότητα. Πρωταγωνιστές νοεροί, η φύση και οι ανθρώπινες μορφές σε κόκκινο βαρύ πλέγμα, αδρανοποιημένο σε μια «θέση κλειδί» με την πρόθεση να τυλιχτεί ή να ξετυλιχτεί « για τον ΘΗΣΕΑ»…. Μοιάζουν σαν να έχουν εγκλωβιστεί σε μια αρχέγονη μάζα και επιζητούν αποφόρτιση, κάθαρση, απεμπλοκή… Η σύγχρονη γυναίκα απαντά μόνη της στα διαχρονικά ανθρώπινα ερωτήματα. Η στιγμή που τυλίγεται ή ξετυλίγεται ο μίτος είναι ο άπειρος χρόνος της επίπονης συναισθηματικής εμπλοκής.
*Eυχαριστώ θερμά το ΄Ιδρυμα Γ&Α Μαμιδάκη και την Διευθύντρια κ. Γιώτα Δημητρίου για τον χρόνο που μου αφιέρωσε και την τιμή της εμπιστοσύνης και της φιλοξενίας. Είναι το Α΄ Μέρος του αφιερώματος «Οικολογίες Φροντίδας στο Ίδρυμα Γ &Α Μαμιδάκη». Στο Β΄ Μέρος θα ακολουθήσει συνέντευξη με τον Άγγελο Βαρβαρούση έναν από τους εισηγητές της ομάδας του δεύτερου στον Άγιο Νικόλαο και στο Minos Beach Art Hotel με τον οποίο σφραγίστηκαν οι εργασίες του, με ενδιαφέρουσα εισήγηση για το θέμα «ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗ».
Οι φωτογραφίες των έργων τέχνης είναι λήψεις της γράφουσας.
Οι νοηματοδοτήσεις των έργων τέχνης σηματοδοτούν την πρόσληψη της γράφουσας.
Αναλυτικότερα στον ιστότοπο του ιδρύματος :
Βιβλιογραφία- Πηγές:
[1] https://gnamamidakisfoundation.org/
[2] https://gnamamidakisfoundation.org/art-residency/
[3] Η έκδοση αποτελεί απόηχο του πρώτου προγράμματος καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας του Ιδρύματος Γ. & Α. Μαμιδάκη (G. & A. Mamidakis Foundation Research Residency Programme) το οποίο πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά τον Οκτώβριο 2022 στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης.
Κείμενα: Νικόλας Βαμβουκλής, Αριάνα Καλλιγά, Φοίβος Οικονομίδης, Ελένη Ρήγα, Γεωργία Σαγρή, Μαριάννα Στεφανίτση, Ντίνα Τζιόρα, Μαΐτα Χατζηιωαννίδου, Χρήστος Χρυσανθόπουλος
Επιμέλεια έκδοσης: Σωτήρης Μπαχτσετζής, Γιώτα Δημητρίου
Σχεδιασμός έκδοσης: Loopo Studio
[4] https://gnamamidakisfoundation.org/sculpture-garden/
[5] https://www.carecologies.art/en/about
[6] Η ενεργός όραση είναι η λειτουργία του οπτικού εγκεφάλου που έχει ως αποτέλεσμα την αντίληψη, η οποία ξεκινά από το αισθητηριακό ερέθισμα και περιλαμβάνει όλες τις σχετιζόμενες νοητικές διεργασίες ( Zeki, 2002,σς 5-6,16-17)
Zeki, S.(2002). Εσωτερική Όραση, Μια εξερεύνηση της τέχνης και του εγκεφάλου ( Α.Καραμανλίδης, Επιμ. , & Θ.Ντινόπουλος, Μφρ) Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
· Σάββα, Α.(2011) Εικαστικές Τέχνες: Πρόγραμμα Σπουδών, φιλοσοφία και σκοποί.Ανάκτηση από το Πανεπιστήμιο Κύπρου https://ucy.ac.cy/artsedu/documents/Seminaria-Sinedria/Seminarioeikastikestexnes.pdf
