«Οι εικόνες ολοκληρώνονται, φεύγουν από τα χέρια μου και τραβούν το δρόμο τους.» και άφηνε την όποια λογοκρισία υπήρχε, αν υπήρξε να αποτελέσει κι αυτή μέρος των έργων του.
Ήταν πραγματικά ένας καλλιτέχνης με μία ιδιαίτερη ματιά στη ζωγραφική, με δικό του προσωπικό στυλ και άποψη με ερμηνείες για κάθε του δουλειά που συγκλόνιζαν θεατή και επισκέπτη. 13 χρόνια στο εξωτερικό με διεθνή καριέρα, ένας καταξιωμένος ζωγράφος, υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες που άφησε το αποτύπωμά του στη σύγχρονη ελληνική τέχνη. Μία από τις σημαντικότερες επιρροές στη δουλειά του ήταν από την Απω Ανατολή. Μελετούσε στη Σχολή Καλών Τεχνών και, στη συνέχεια, στην δική του βιβλιοθήκη εικόνες Μάνταλα. Του άρεσε πολύ η αυστηρή γεωμετρία που υπάρχει σαν βάση, όπως γενικώς συμβαίνει και στην “κανονική” εργασία του.
Η αναπαράσταση σημερινών κρίσεων, για τον ίδιο τον Στέλιο Φαϊτάκη, μεταδίδεται πιο έντονα στον θεατή μέσω της ορθόδοξης εικονογραφίας γιατί, πολύ απλά, πρόκειται για ευθύ τρόπο, κατά βάση τουλάχιστον, άρα και πολύ δυνατό. Υπάρχει ένας άλλος τρόπος, περισσότερο προτιμητέος, από τον μοντερνισμό και μετά, που τα πράγματα γίνονται πιο έμμεσα και “υπονοούνται”, παρά λέγονται καθαρά. Ο παλιός τρόπος μιλάει στην καρδιά του ανθρώπου. Ο σύγχρονος τρόπος μιλάει στον νου.
Απ τις τελευταίες του δουλειές η συμμετοχή του για τα 200 χρόνια της ελληνικής επανάστασης με ένα έργο φτιαγμένο ειδικά για αυτήν την εκδήλωση. Ένα έργο με κεντρικό θέμα τον Ιωάννη Καποδίστρια που του έδωσε την ευκαιρία να μελετήσει τη ζωή του, κι όπως θα δηλώσει, «μελέτησα εκτενέστερα τη ζωή του σημαντικότερου ηγέτη του νέου ελληνικού κράτους.» Ένα απλό πορτρέτο, με μία πιο σύνθετη αλληγορική ιστορία, που συνέδεε τα γεγονότα της εποχής του με τη σημερινή κατάσταση. Άφησε τις συνδέσεις των διαφορετικών κόσμων όσο το δυνατόν πιο χαλαρές, έτσι ώστε οι θεατές να μπορούν να επιλέξουν τον τρόπο που θα ερμηνεύσουν ή μάλλον θα δημιουργήσουν την ιστορία του πίνακα στο μυαλό τους.
Τον Ιούνιο του 2022 και μετά από 13 χρόνια γόνιμης καριέρας στη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή και με όνομα The Triumph of Logic, ο Στέλιος Φαϊτάκης παρουσίασε στην Αθήνα την τέχνη του με ένα
καυστικό λίγο τρόπο. Από τη σειρά τεσσάρων μνημειωδών έργων με τίτλο «Futunately, Absurdity is Lost», που έδειξε στο Τορίνο το 2014 στο εμβληματικό Palazzo Cavour, σε επιμέλεια Maurizio Cattelan, μέχρι το «Mandala», τη νέα σειρά που παρουσίασε το 2021 στο International Art. Έκθεση που φιλοξενήθηκε στο Χαϊνάν της Κίνας. Με το γνώριμο καλλιτεχνικό του ύφος, νεοβυζαντινό μοντερνισμό, με τις σύγχρονες εικονογραφικές αναφορές ο Στέλιος Φαϊτάκης επιχείρησε έναν συγκλονιστικό σχολιασμό της εποχής και το κατάφερε, όπως συνήθως έκανε.
Το έργο που αφήνει πίσω του, είναι αφηγηματικό, αλλά δεν απεικονίζει ιστορικά γεγονότα. Δεν τον ενδιαφέρει η ιστορική ακρίβεια ενός γεγονότος, αλλά μάλλον η μελέτη της Ιστορίας από την οποία μπορεί κανείς να ερμηνεύσει το παρόν. «Η λογική είναι ένα εργαλείο ερμηνείας του κόσμου, αλλά είναι περιορισμένη», πιστεύει, υποστηρίζοντας ότι «ο άνθρωπος διαθέτει αντιληπτικές ικανότητες και μηχανισμούς που ξεπερνούν τη λογική». Στην τέχνη του ο ζωγράφος δεν εξωραΐζει, ούτε διακηρύσσει κάτι όμορφο. Ωστόσο, είναι πεπεισμένος ότι η υπερβολική ή κακή χρήση τεχνικής που είναι σύμφωνη με τον τρέχοντα «λόγο» δεν θα σώσει τον κόσμο.
Χάρη στην εμβληματική τοιχογραφία «Socrates Drinks the Conium» που δημιούργησε για την 1η Μπιενάλε της Αθήνας το ’07, έγινε γνωστός στο ευρύ κοινό και έκτοτε χάραξε μια πορεία που τον
έφερε σε διεθνή καλλιτεχνικά γεγονότα. Το 2012 συμμετείχε στην πρώτη Μπιενάλε του Κιέβου, ενώ το 2016 το περίφημο μουσείο «Palais de Tokyo» στο Παρίσι παρήγγειλε μια μόνιμη τοιχογραφία που απεικονίζει τη γαλλική φοιτητική εξέγερση του Μάη του ’68. Οι New York Times, ο Guardian και πολλά διεθνή μέσα έχουν γράψει για το έργο του και η δουλειά του έχει παρουσιαστεί στο εξώφυλλο του ένθετου περιοδικού της γερμανικής εφημερίδας Süddeutsche Zeitung.
Ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο ολοκληρώνει ένα έργο είναι μοναδικός και μόνο ο Φαϊτάκης είχε τέτοιο ταλέντο. Όπως με τον πίνακα σε ξύλο που έκθεσε στην Ύδρα με το όνομα «Αφιέρωμα», καθώς είχε περάσει πολλές ώρες δουλεύοντας στο στούντιο, ακούγοντας ρεμπέτικη μουσική, η οποία είναι τόσο εκστατική που αυθόρμητα ένιωσε ότι θα ταίριαζε πολύ στο θέμα της έκθεσης.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτό το ταξίδι της τέχνης για τον Στέλιο Φαϊτάκη έπαιξε και η συνεργασία του με την επιμελήτρια Κατερίνα Γρέγο. Το 2011, στην Μπιενάλε της Βενετίας, ως υπεύθυνη εκπροσώπησης της Δανίας, συμπεριέλαβε μια εντυπωσιακή αναφορά στον Έλληνα καλλιτέχνη στη Δανέζικη έκθεση, ανοίγοντας το δρόμο για τη διεθνή του καριέρα, ενώ συνεργάστηκαν ξανά στη Ρίγα της Λετονίας το 2018., όταν ήταν υπεύθυνη της εκδήλωσης. Μεταξύ άλλων, ο Διευθυντής του ΕΜΣΤ έχει γράψει: «Ο Φαϊτάκης κατάφερε να επινοήσει – από μια εντελώς σύγχρονη οπτική – το δικό του προσωπικό καλλιτεχνικό ιδίωμα, εμποτίζοντας την παραδοσιακή παραστατική ζωγραφική με πολιτική άποψη».
Ο Στέλιος Φαϊτάκης (γεν. 1976) ξεκίνησε ως καλλιτέχνης γκράφιτι, πέρασε από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και το στούντιο της Ρένας Παπασπύρου και έκτοτε συνδύασε τη βυζαντινή αγιογραφία και την Κρητική Σχολή με το πολιτικό μήνυμα Μεξικανών muralistas, όπως ο Ντιέγκο Ριβέρα ή Χοσέ Κλεμέντε Ορόζκο. Ήταν πολυπράγμων, αφού εκτός από τη ζωγραφική, ασχολούνταν με τις πολεμικές τέχνες έχοντας παρακολουθήσει σεμινάρια Οστεροπαθητικής, Τσι Γκόνγκ και άλλων στοιχείων Παραδοσιακής Κινέζικης Ιατρικής.
Ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΑΪΤΑΚΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΦΑΪΤΑΚΗ
Ονομάζομαι Στέλιος Φαϊτάκης, είμαι ζωγράφος, ζω και εργάζομαι στην Αθήνα. Ριζωμένος στη Βυζαντινή τέχνη, ερευνώ, ανακαλύπτω και χρησιμοποιώ μια πληθώρα τρόπων καλλιτεχνικής δημιουργίας που πηγάζουν από διαφορετικές παραδόσεις, όπως τη Μεξικανική μνημειακή ζωγραφική, την τέχνη του Θιβέτ, της Ιαπωνίας, τη σχολή της Φλάνδρας και άλλες. Επιπλέον, συνδυάζω τις πολιτισμικές παραδόσεις με στοιχεία που προκύπτουν από την προσεκτική παρατήρηση της σύγχρονης παγκόσμιας κουλτούρας. Σεβόμενος τις επιρροές μου, προσπαθώ ταυτόχρονα να διατηρήσω έναν αμιγώς προσωπικό χαρακτήρα και η δουλειά μου να μην αναπαράγει το ύφος των παλιών μαστόρων. Στα έργα μου χρησιμοποιώ όλων
των ειδών τις επιφάνειες, σε διαφορετικές διαστάσεις, από μινιατούρες σε χαρτί μέχρι τοιχογραφίες, παντρεύοντας παραδοσιακά με σύγχρονα υλικά και τεχνικές. Θεματικά, ο πυρήνας της δουλειάς μου είναι η αποκαλούμενη «ανθρώπινη κατάσταση», η οποία προκύπτει από τα διαρκώς αναπάντητα ερωτήματα της ύπαρξης. Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο μου αντλεί την έμπνευσή του από τη θρησκεία και την πνευματικότητα, τη φιλοσοφία, από άλλες μορφές τέχνης, την επιστήμη, τις ανθρώπινες σχέσεις, την ιστορία κ.α και τοποθετεί όλα αυτά τα στοιχεία σε διάλογο μεταξύ τους με σκοπό να δημιουργήσει μια σύνθετη αφήγηση. Η ανθρωποκεντρική ζωγραφική μου περιλαμβάνει σουρεαλιστικά στοιχεία, είναι γεμάτη από αλληγορίες και παράδοξα, χρησιμοποιεί ελεύθερα τη φαντασία ξεπερνώντας την αυστηρά λογική σκέψη. Η ειρωνεία, το δράμα, οι μεταφορές και οι συμβολικοί κώδικες αποτελούν τα περαιτέρω εργαλεία που συνεργάζονται για να δημιουργήσουν ένα γρίφο, μια παράθεση συγγενών εικόνων με αινιγματικές σχέσεις μεταξύ τους, που πάντα όμως καταλήγουν σε ένα σημείο αρμονικής ισορροπίας. Θέλησή μου είναι να προσφέρω στον θεατή μια ευκαιρία να αποδράσει από τον ορθολογισμό που επιβάλλει η εποχή της υψηλής τεχνολογίας και της μηχανοποίησης των ανθρώπινων σχέσεων, να βρεθεί σε τόπους που βρίσκονται πέρα από τον χρόνο, να θέσει εκείνα τα ερωτήματα που θα διευρύνουν την αντίληψή του και να βελτιώσει τη σχέση του με τον κόσμο που τον περιβάλλει. Η Δυτική σκέψη, τείνοντας όλο και περισσότερο προς μια μηχανιστική αντίληψη του κόσμου και του ίδιου του ανθρώπου, έχει συστηματικά απορρίψει έννοιες όπως «μαγεία» και «μυσταγωγία» υποβαθμίζοντας την σημασία τους. Η δουλειά μου είναι εδώ για να συνεισφέρει στο να επανέλθουν εκεί όπου αισθάνομαι πως τους αξίζει να βρίσκονται, ειδικά όταν εμπλέκεται η τέχνη: στην κορυφή των φιλοφρονήσεων.
Ο ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΑΪΤΑΚΗΣ ΑΝΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Έργα του έχουν παρουσιαστεί σε πληθώρα ατομικών και ομαδικών εκθέσεων στην Ελλάδα και το εξωτερικό, μεταξύ άλλων: 1η Μπιενάλε της Ρίγας “RIBOCA” (2018), «Αντίδωρον», έκθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), μέρος της Documenta 14, Κάσελ (2017), «Δικαίωμα στο μέλλον», Μουσείο Τέχνης του 20ου και 21ου αιώνα, Αγία Πετρούπολη (2017), «Τέμπλον», Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης (2017), «Κοινοί ιεροί τόποι», Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΜOMus), Θεσσαλονίκη (2017), Lasco Project #6, με ανάθεση μόνιμης τοιχογραφίας στο κτήριο του Palais de Tokyo, Παρίσι (2016), “Shit and Die”, Palazzo Cavour, Τορίνο (2014), 1η Μπιενάλε του Κιέβου (2012), τοιχογραφία στην πρόσοψη του Δανέζικου περίπτερου στην 54η Μπιενάλε της Βενετίας (2011), «Art in the Street», MoCa, Λος Άντζελες (2011) και 1η Μπιενάλε της Αθήνας «Destroy Athens» (2007). Η τελευταία ατομική έκθεση του Στέλιου Φαϊτάκη έλαβε χώρα το 2018 στην γκαλερί Rabouan Moussion στο Παρίσι με τίτλο «Επιστημονικό Δόγμα».
Περισσότερες πληροφορίες :
https://www.steliosfaitakis.com/
